deyişle, seçimler mevcut Hükümet veya herhangi tek bir partinin isteklerine değil, sadece hukukun üstünlüğüne tabi olmalıdır. Dahası, seçilen makamlar yasalar tarafından
kendilerine verilen yetkileri kullanabilmelidir.
5. Hakiki tercih
95. Gerçek seçimler seçmenlere hakiki tercihler yapma imkanı sunmaktadır. Bu herhangi bir belirli siyasi sistemi gerektirmese de, gerçek halkı girdileri kurumsal olarak yansıtılmalıdır. Hem İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi hem de Kişisel ve Siyasi Haklar
Uluslararası Sözleşmesi hükümette yer alma hakkı, örgütlenme özgürlüğü ve toplanma
özgürlüğünden yararlanılmasında “siyasi ve diğer fikirler” temelinde ayrımcılık yapılmasını yasaklamaktadır. Siyasi çoğulculuk seçmenlere hakiki tercihler sağlamasında temel
bir unsurdur ve İnsan Hakları Komitesi Sözleşmeye taraf Devletlerin sunduğu raporları
değerlendirirken buna önem vermektedir. Örneğin, Komite taraf Devletlerin siyasi çoğulculuk kültürünü geliştirme ve gerçek anlamda çoğulcu olan siyasi tartışma ortamı
sağlama yükümlülüğü olduğuna ve muhalefet adaylarını seçim süreçlerinden dışlamaya çalışmamaları gerektiğini belirtmiştir.188 Düşünce ve ifade özgürlüğü hakkının geliştirilmesi ve korunması Özel Raportörü de Devletlerin siyasi çoğulculuğu ve siyasi yelpazenin her kesiminden fikirlere açık, çeşitli ve çoğulcu bir siyasi sürecin oluşturulmasını
teşvik etmesi gerektiğini vurgulamıştır.189
96. Siyasi çoğulculuk aynı zamanda partilerin etkili bir şekilde işleyebilmesini gerektirmektedir. Bu doğrultuda, partilerin tam katılımı için yasal koruma sağlanmalı ve seçim mevzuatı (bir çeşit kamusal desteği de içerebilen) siyasi kampanyaların adil ve şeffaf bir
şekilde finanse edilmesini sağlamalıdır.
6. Bilgilendirilmiş tercih
97. Herkesin bilgi arama ve alma hakkına sahip olduğu bilgilendirilmiş tercih, “özgür” tercih
için olmazsa olmaz bir kavramdır. Seçimler eğer gerçek nitelikte olacak ise, halkın iradesini yansıtmalıdır. Adaylar ve önerdikleri programlar, partiler ve seçim süreçleri hakkında bilgiye erişim sayesinde seçmenler iradelerini özgür bir şekilde oluşturabilir ve
ifade edebilir konuma gelirler. İnsan Hakları Komitesi “vatandaşlar, adaylar ve seçilmiş
temsilciler arasında kamusal ve siyasi konular hakkındaki bilgi ve fikirler üzerine özgür
bir şekilde iletişim kurulabilmesi esastır” ifadesini kullanmıştır. Bu, kamusal konularda
sansür veya kısıtlama olmaksızın yorum yapabilen ve kamuoyunu bilgilendirebilen öz188. Bkz. bunlarla sınırlı olmamak üzere, CCPR/C/GNQ/CO/1, para. 59; CCPR/C/SWZ/CO/1, para. 53; ve CCPR/C/
UZB/CO/4, para. 26
189. A/HRC/26/30, para. 48.
46