lülüğü vardır.126 Kadınlar katılma haklarını hem yasal, hem de fiili olarak kullanabilmelidir.
CEDAW, genel tavsiye no. 23 (1997), para. 18. ] Bu yükümlülük, Devletlerin anayasal,
127
yasama ve yargı dahil olmak üzere tüm seviyelerde yasal tedbirler almasını gerektirir.128
Bu tür önlemler arasında kadınların temelde yapısal olarak dezavantajlı hale getirilmesi
ile mücadele etmek adına, siyasi ve kamusal yaşamda kadın ve erkek eşitliğini sağlamak
için özel kotalar da dahil olmak üzere geçici özel tedbirler alınması da yer almaktadır.129
72. Kadınlara Karşı Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Komitesi kadınların adaylığa teşvik edilmesi, kadın adaylara finansal destek ve eğitim verilmesi, seçim prosedürlerinde değişiklik
yapılması ve eşit katılıma yönelik kampanyalar geliştirilmesi gibi geniş bir tedbir yelpazesi
de dahil olmak üzere katılım eşitliğini sağlamaya yönelik etkili geçici stratejilerin öneminin altını çizmiştir.130 Devletlerin bu konudaki iyi uygulamaları arasında siyasi partilerin
kadınları seçilme olasılığı yüksek makamlara aday göstermelerini, kota uygulamalarınıı
ve yönetim kurullarında d��nüşümlü yönetimi, hesap verilebilirliği ve üye sayısında denkliğiği garanti etmeleri ve siyasi partilerin finansmanını seçim listelerinde kadınların seçilebilecekleri makamlara aday gösterilmesine koşullu hale getirmelerini sağlayan yasal,
tercihen anayasal, gereklilikler sayılabilir.131 Devletler ayrıca belirli engellerin üzerinden
gelmek için yenilikçi stratejiler tasarlayıp uygulayarak; sürekli ve düzenli biçimde kamusal
ve siyasi yaşam kurumları yelpazesindeki tüm karar verme aşamalarının tamamında ilerlemenin sürekli ve düzenli olarak gözlemlenebilmesi için kapasiteyi artırarak eşitlik yolundaki ilerlemede ortaya çıkabilecek herhangi bir durgunluk ve ayrışma belirtisini ele almalıdır.132 Ayrıca, çok kültürlü ortamlara duyarlı kamusal kampanyalar ve eğitim programları
aracılığıyla liderlik ve karar verme pozisyonundaki kadınların kamu tarafından tanınması
ve kabul edilmesine yönelik elverişli bir ortam yaratmak da büyük bir öneme sahiptir. Bu,
azınlıklara mensup kadınlar, yerli topluluklara mensup kadınlar, engelli kadınlar ve diğer
tarihsel olarak dışlanmış kadınlar da dahil olmak üzere liderlik ve karar verme pozisyonunda bulunan farklı kadınlar için olumlu bir imajın sağlanmasını da içerir.133
73. Lezbiyen, gay, biseksüel, trans ve interseks kişilerle ilgili olarak, herkesin cinsel yönelimi,
126. Bkz., bunlarla sınırlı olmamak üzere, CCPR/C/SLV/CO/7, para. 12; ve CCPR/C/HND/CO/3, para. 18. Ayrıca
bkz. CEDAW/C/PAK/CO/4, para. 25-26, kadınların haklarından zorla mahrum bırakılmaları ve kadınların seçmen
ve aday olarak seçimlere katılımını engelleyen ve cesaretini kıran faktörler hakkında. Ayrıca bkz. A/57/38(SUPP),
para. 402-403, Yemen’de kadınların seçmen olarak kayıt oranlarının düşük olması ve seçim listelerinde düşük
temsil edilmeleri üzerine.
127. Kadınlara Yönelik Şiddetin Ortadan Kaldırılması Komitesi, Genel Yorum No. 23 (1997), para. 18.
128. A/HRC/23/50, para. 77 ve 97
129. Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Anlaşması, Md. 4, 7 ve 8. Ayrıca bkz. Kadınlara
Yönelik Şiddetin Ortadan Kaldırılması Komitesi, Genel Yorum No. 25 (2004) ve Genel Yorum No. 23 (1997), para.
18; ve A/HRC/23/50, para. 38.
130. Kadına Yönelik Şiddetin Ortadan Kaldırılması Komisyonu, Genel Tavsiye No. 23 (1997).
131. A/HRC/23/50, para. 76
132. A.g.y. para. 97.
133. A.g.y
34