ULUSLARARASI ENGELLİ HAKLARI KONFERANSI - ENGELLİLERİN ADALETE ERİŞİMİ
lik, toplumsal cinsiyet ve diğer etkenlerle etkileşimi nedeniyle, engelli
kadınların bu süreçte ek sorunlarla karşılaşması muhtemeldir.22 Genel
olarak bakıldığında, adalete erişim, yasanın sosyal ya da ekonomik adalet gibi diğer adalet biçimlerini ilerletmek için de kullanılabilecek yolları
içerir.23 Gerards ve Glas’a göre, bu genel yaklaşım yasal bir usule erişimi
içermekte ve aynı zamanda sonucun adil olup olmadığını ve “maddi adalet” kavramının gerçekleştirilmesine yardımcı olup olmadığını sorgulamaktadır.24 Bu nedenle, adalete erişim, hem bir süreç hem de bir amaçtır
ve temel haklardan yararlanmak isteyen bireyler için çok önemlidir.25
Bu makale farklı hukuk teorilerini tartışmak için yazılmamıştır.
Bununla birlikte, adalete erişim konusunda daha geniş bir anlayışa dayanan araştırmalar mevcut yasal çerçeveyi sorgulamalı ve daha önce
dışlanmış olan grupların (erişimi artırılacak olan bireylerin) görüşlerini
içermelidir.26 Aynı zamanda yasal kavramların ve prosedürlerin ötesine
geçmelidir; çünkü bu mekanizmalar tek başına adalet erişimi anlamı bir
şekilde artırmayacaktır.27
Adalete Erişimin Dört Bileşeni
Bu araştırma başlangıçta yasal anlamda adaletle ilgili olsa da kapsam
o zamandan beri gelişmiştir. Daha önce de belirtildiği gibi, anlatıları
incelerken, katılımcıların “adalete erişimi” ilk başta tanımladığımdan
daha geniş bir şekilde algıladığını fark ettim. Katılımcılar makul uyumlaştırma ve erişilebilirlik yükümlülükleri, kolluk yetkilileri, savcılar ve
mahkeme sistemiyle ilgili deneyimlerin yanı sıra adli olmayan sistem
hizmetleriyle etkileşimlerine ilişkin konuları tartıştılar. Dahası, anlatılar
arasında ortak bir tema, hem adli sistem içinde hem de dışında yaşadıkları deneyimleri nasıl tecrübe ettiklerini anlamaktı. Seçilen çerçeve Bahdi, Flynn ve Lawson’ın çalışmalarına dayanarak “adalet” anlayışlarını
22 BMEH Komitesi, Genel Yorum No. 3-Madde 6: Engelli Kadın ve Kız Çocukları (25 Kasım 2016)
UN Doc CRPD/C/GC/3, para 52. BMEH Komitesi, Genel Yorum No. 3-Madde 6: Engelli Kadın ve
Kız Çocukları (25 Kasım 2016) UN Doc CRPD/C/GC/3, para 52.
23 Hughes (n 19), s. 780.
24 Gerards ve Glas (n 9), s. 13 [alıntı atlandı].
25 Age; FRA ve CoE (n 10), s. 16.
26 Hughes (n 19), s. 776.
27 Age.
118