TÜRKIYE’DE ENGELLILERIN ADALETE ERIŞIMI
görüşleri açısından değerlendirilmesi bu araştırmanın temel amacıdır.
Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemi benimsenmiş, yarı
yapılandırılmış görüşme yöntemi tercih edilmiştir; çünkü özel eğitim
araştırmalarında özelikle bireylerin (öğrenci, öğretmen, aile) belirli bir
konu (program, yöntem, teknik) hakkında görüşlerini değerlendiren
çalışmalarda nitel araştırma yöntemlerinin kullanılması gereklidir (Hegarty, 1985). Psikoloji, sosyoloji, antropoloji gibi insan davranışlarını ve
sosyal dünyayı inceleyen ve insan davranışını açıklamaya çalışan sosyal
bilimciler nitel araştırma yöntemini sıklıkla tercih eder. Nitel araştırma sosyal dünyayı anlayışımızı genişletmek ve/veya derinleştirmek ve
sosyal dünya anlayışımızı yorumlamak için kullanılır. Araştırma sorusu
insanların deneyimlerini ya da görüşlerini içeriyorsa nitel bir yöntem izlemek gerekmektedir (Maykut ve Morehouse, 1994). Yarı yapılandırılmış
görüşme yöntemi bireylerin düşüncelerini açıkça ifade etmesini sağlar,
bu yüzden görüşmeci ve katılımcı arasında karşılıklı güven oluşması
önemlidir. Bu güveni görüşmeci konuşma tarzı ve tutumuyla katılımcıya aktarmalıdır (Hartas, 2015).
Yarı yapılandırılmış görüşme yönteminin tercih edilmesinin sebeplerinden biri, kişiler arasında doğrudan sözlü ilişkiler kurmaya imkân
tanımasıdır. Bununla birlikte, görüşme yöntemi ile farklı ve değişen koşullara uyabilme esnekliği, okuma yazma bilmeyenler dâhil hemen herkese uygulanabilirliği, detaylı bilgi elde edebilmeye, gözlem yapmaya
imkân tanıması ve katılımcılara kontrol edici soruların sorulabilmesiyle
yanlış anlamaların azaltılması mümkündür. Cevaplarda öznelliğin korunması da bu yöntemin diğer bir avantajıdır. Bu yüzden, daha önceden
belirtilen yöntem bu araştırmada kullanılmıştır.
Çalışma Grubu
Araştırmanın amacına ve problemine göre belirlenen Karaman il merkezinde ikamet eden on sekiz engelli ve sekiz hafif düzeyde zihin engelli
çocuğa sahip aileler bu çalışmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır.
Çalışma grubu amaçsal örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Bundan
dolayı, çalışma grubunu belirlemedeki temel kriter herhangi bir engelli
bulunmak veya hafif düzey zihin engelli bir çocuğa sahip olmaktır. Veri
toplamak için araştırmayla ilgili tüm popülasyona ulaşmak neredeyse
149