ADALETE ERIŞIM HAKKININ ÇERÇEVESI
bulunur); yeniden özelleştirici ihtiyaçlar söylemi (muhalif ihtiyaçlar
söylemine tepki olarak oluşan yukarıdan söylem); uzman ihtiyaçlar
söylemi (popüler hareketleri devlete bağlayan söylem) (Fraser, 2013,
66). Kaçak ihtiyaçlar yeniden özelleştirme çabalarına rağmen başarılı
bir şekilde siyasallaştırıldıktan sonra, bu sefer de uzman ihtiyaç söylemleriyle karşı kaşıya kalır. Uzman söylemler ihtiyaçları devlet tarafından yönetilebilir bir formata dönüştürür ve bu süreçte ihtiyaçlar bir
kez daha özelleşip bireyselleşerek siyasetin alanından çıkma tehdidiyle karşı karşıya kalır (Fraser, 2013, 68). Burada sürekli devinim halinde
devam eden döngüsel bir mücadele sürmektedir.
ABD’de Amerikan Engelliler Kanunu’nun (ADA) yürürlüğe girmesini sağlayan engelli hareketinin seyri, yukarıda kısaca anlattığım ihtiyaçların siyasal alandan çıkarılması, siyasallaştırılması ve tekrar siyasal
alandan çıkarılması şeklinde ilerleyen döngüyle uyum içindedir. Sosyal
model sayesinde politikleştirilmeden önce engellilerin ihtiyaçları özel,
kişisel ve tıbbi olarak tanımlanıyor ve sosyal programlardan ziyade
sadaka ve tıbbi ilgiye uygun görülüyordu (Oliver, 1996). Bu ihtiyaçların politikleşmesi sürecinde aşağıdan muhalif bir engellilik söylemi bu
tanımlara itiraz etti: Örneğin engelliğin yeti yitiminden değil sağlamcı
toplum ve kurumlarının baskısından kaynaklandığını söylediler; engelli
insanlar yeni bir siyasi özne (baskı altındaki bir grup) haline geldi; erişim ve yerleşim artık devlet tarafından tedarik edilmesi gereken vatandaş haklarıydı. Ancak tam Amerikan Engelli Hakları Yasası yürürlülüğe
girmek üzereyken devlet ve engelli hakları savunucularının arasındaki
aracı uzman kurumlar sermayeye büyük bir taviz vererek engellilerin
taleplerini sosyal yardım karşıtı bir dille tanımladı (Robert, 2003, 139).
Bu da halen devam eden istihdam ve sosyal yardım çelişkisini yarattı
(Roulstone, 2012; Wilton, 2006). Güçlenme ve bağımsızlığın en önemli
emaresinin ücretli bir işte çalışmak olarak tanımlandığı bir düzlemde,
Amerikan Engelli Hakları Yasası engelli bireylerin eğitim ve istihdamına
yönelik olarak hazırlandı. Ancak ne kadar sosyal ve fiziksel düzenleme
yapılırsa yapılsın asla istihdam edilemeyecek olanlar ve/veya sürekli bakım ihtiyacı olan kişiler konusunda hiçbir madde eklenmedi (The ADA
National Network, n.d.). Peki, ücretli bir işte çalışmak her zaman için bir
bağımsızlık göstergesi miydi?
31