BAĞIMSIZ SEÇİM İZLEME PLATFORMU 7 HAZİRAN 2015 MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ GÖZLEM RAPORU Seçmen Eğitimi Uluslararası standartlar gereğince seçimle ilgili bilgilerin okuma yazma bilmeyen veya anadili farklı olan seçmenler için de hazırlayarak bu seçmenlerin oy hakkını etkili olarak kullanmalarının sağlanmasından devletleri sorumlu kılmaktadır. 7 Haziran seçimleri öncesinde iki kadın seçmen okuma yazma ve Türkçe bilmediklerini YSK’nun seçmen bilgilendirme spotlarının Kürtçe olarak da yayınlanması talebiyle platform üyesi ESHİD’e başvurmuştur. Başvuruculara hukuksal destek verilerek YSK’ya farklı dillerde seçmen eğitimi yapılması için kurul kararı alınması talebiyle başvurmaları sağlanmıştır. Ancak YSK her iki başvuruyu kurul kararı almadan, YSK Başkanı imzalı resmi yazıyla ret etmiştir. Başvuruculara gönderilen yazıda ret gerekçesi olarak da ‘’Kürtçe yapılırsa başka dillerde de yapılması gerekir’’ belirtilmiştir. Başvurucular avukatları aracılığıyla YSK’ya yeniden başvurmuş ve taleplerinin kurulda görüşülmeden ret edilmesinin hukuka aykırı olduğunu bu konuda kurulun karar vermesi gerektiğini belirtmişlerdir. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi 23 No’lu Genel Yorum “… Okuma yazma bilmeme, dil sorunları, yoksulluk veya seyahat özgürlüğünün engellenmesi gibi oy kullanma hakkına sahip kişilerin bu haklarını etkili şekilde kullanmalarını engelleyecek zorluklara karşı olumlu tedbirler alınmalıdır. Oy kullanma hakkıyla ilgili bilgi ve materyaller azınlık dillerinde de mevcut olmalıdır. Fotoğraf ve semboller gibi metotlarla okuma yazma bilmeyen seçmenlerin oylarını nasıl kullanacaklarına ilişkin yeterli bilgi edinmeleri sağlanmalıdır…” YSK ikinci başvuru üzerine kendilerinin seçmen eğitimi yapmadıklarını ancak okuma yazma ve Türkçe bilmeyen seçmenlere sandık başında tercüman vasıtasıyla oy kullanma sürecinin açıklanmasına karar vermiştir. Bu karar sadece Türkçe bilmeyen ve anadili farklı olan seçmenleri değil aynı zamanda okuma yazma bilmeyen işitme engelli seçmenler içinde önemli bir karardır.24 Ancak YSK bu olumlu kararını sandık kurulu başkanlarına duyurmamış ve web sitesinde yayınlamıştır. Olaya ilişkin gözlemci notu; “Z.D 1016 nolu sandıkta bulunan Hüviyet Bekir İlkokulu’na oyunu kullanmak için gelmiş; YSK’nun 1040 nolu kararın fotokopisi ile birlikte Türkçe bilmediği için Kürtçe tercüman talebinde bulunmuştur. Ancak sandık başkanı kararın ıslak imzalı olmamasını gerekçe göstererek kararı tanımadığını belirtmiştir. Avukat ve bina görevlisinin kararı incelemesi üzerine sandık başkanının kendisi Z.D’ye Kürtçe tercümede bulunmuştur.” YSK’ya başvuru yapan kadın seçmenler kendilerine tebliğ edilen kararla sandık başlarına gitmiş ve kararı göstererek anadillerinde bilgilenme hakkını kullanmak istediklerinde ilgili sandık başkanları böyle bir karardan haberdar olmadıklarını belirtmişlerdir. ESHİD, iki başvurucu için Kamu Denetçiliği Kurumu ve Türkiye İnsan Hakları Kurumu’na başvuru yaparak YSK’nın kamu spotlarını farklı dillerde yapmamasının insan hakları ihlali 24 YSK kararında seçmen eğitimi yapılmadığı belirtilmesine rağmen YSK web sitesinde yurtdışı ve yurtiçi seçmenlerin kütüklere kaydı ve oy kullanmaları konusunda spot filmler bulunmaktadır. Link https://media.ysk.gov.tr/MV2015-YiciSecmen.mp4 https://media.ysk.gov.tr/MV2015-YdisiSecmen.mp4 14