olduğunun belirlenmesini talep etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu başvurunun incelenemez olduğuna, İnsan Hakları Kurumu ise durumun seçme ve seçilme hakkının ihlali olduğuna karar vermiştir. Türkiye’nin taraf olduğu MSHS gereğince Seçmen eğitiminin okuma yazma bilmeyen seçmenler, işitme engelli seçmenler, anadili farklı olan seçmenler için yapılması devletin yükümlüğüdür. Seçmen eğitimi aynı zamanda seçimlerde kullanılan geçersiz oy sayısını azaltıcı bir etki yaratacaktır. TÜİK verilerine göre okuma yazma bilmeyen seçmenlerin çoğunluğu kadınlardır, okuma yazma bilmeyen seçmenler için seçmen eğitimi yapılmaması bu durumdaki kadın seçmenlerin seçme hakkını etkin olarak kullanmalarını daha çok etkilemektedir. Sandık Kurulu Üyeliği ve Müşahitlik Uygulaması Sandık kurulları başkan ve üyelerinin seçimi 298 sayılı STHVSKHK’da düzenlenmektedir. Kanun sandık kurulları başkanlarının “seçmenler arasından iyi ün sahibi olmakla tanınmış, okur - yazar kimselerden”25 seçileceği belirtilmektedir. Kanun “iyi ün sahibi olmakla tanınmış”lık gibi öznel bir kritere vurgu yapmaktadır. Kanunun açık ve objektif kriterleri aramaması ve sandıklarda görevlendirilebilecek kamu personelinin isim listelerinin kamu kurumu yöneticilerince hazırlanarak il-ilçe seçim kurullarına bildirilmesi, sandık kurulu başkanlarının belirlenmesi sandık kurullarına ilişkin tartışmaların odağını oluşturmaktadır. Yine siyasi partilerce sandık kurulu üyesi olarak il-ilçe seçim kurullarına isim bildirilmesi uygulaması sorunludur. Bu uygulama, yurttaşların iradesi dışında siyasi partilerce sandık kurulu üyesi olarak bildirilebilmesine yol açabilmektedir. Bu durumdaki seçmenler durumlarını çoğunlukla oy kullanmaya gittiklerinde öğrenmekte ve bu karmaşa nedeniyle bir kısmı oylarını kullanamamaktadır. Bir gözlem şu şekildedir; “Necmiye Bilgin İ.Ö ve ortaokulu 1185 nolu sandığa kayıtlı olan H. C ne kayıtlı olduğu bu sandıkta ne de sandık görevlisi olduğu Attaroğlu İ.Ö.O.’da oy kullanamamıştır.” 7 Haziran seçimlerinde bağımsız gözlemcilerimiz benzer durumlara karşılaşmıştır; “N. A adlı seçmen 1149 nolu sandıkta oy kullanmaya geldiğinde seçmen listesinin karşısında “sandıkta görevli olduğu için bu sandıkta oy kullanamaz” yazmaktadır. Ancak N. A. hiçbir şekilde herhangi bir sandıkta görevli olmak üzere başvuru yapmadığını belirtmiştir” 25 Sandık kurulu başkanının seçimi Madde 22 – (Değişik: 17/5/1979 - 2234/1 md.) İlçe seçim kurulu başkanı, ilçe seçim kuruluna siyasi partiler dışından getirilen asıl üyelerle görüşerek sandığın kurulacağı seçim bölgesi içindeki veya dışındaki seçmenler arasından iyi ün sahibi olmakla tanınmış, okur - yazar kimselerden, kurula bağlı seçim bölgelerindeki sandıklardan her biri için birer kişi olmak üzere bir liste düzenler. Kurulun, siyasi partilerden seçilmiş asıl üyelerinden her biri de, ilçe seçim kurulu başkanınca belirlenecek süre içinde, yukarıdaki fıkrada gösterilen nitelikte birer liste düzenleyerek başkanlığa verir. Belirlenen süre içinde liste vermeyen parti temsilcisi, bu hakkından vazgeçmiş sayılır. Yukarıdaki fıkralar gereğince düzenlenen listelerde her sandık için adı önerilen başkan adayları arasında ad çekilerek sandık kurulu başkanları belirlenir. http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=1.4.298&sourceXmlSearch=&MevzuatIliski=0 15