4.8. Risk Durumları ve İnsani Bakımdan Acil Durumlar BMEHS’nin 11. maddesindeki düzenleme, silahlı çatışma halleri dahil doğal afetler ve insani acil durumlarda engellilerin güvenliklerinin sağlanması ve korunması ile ilgilidir. Raporun kapsadığı dönemde 24.10.2011 tarihinde Van’da 7.2 büyüklüğünde deprem yaşanmıştır. Depremde Van ili ve Erciş ilçesinde çok sayıda kişi yaşamını yitirmiş yada yaralanmıştır. Van Valiliğine yapılan bilgi edinme başvurusunda deprem gibi acil durumlarda engellilere yönelik bir stratejilerinin olup olmadığı sorulmuştur. 09.02.2012 tarihinde yapılan başvuruya aradan üç ay geçmesine rağmen cevap verilmemiştir.58 7269 sayılı Umumi Hayata Müesir Afetler Dolayısla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ve 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile bu kanuna dayanılarak çıkararılan Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezleri Yönetmeliği’nde acil durumlarda engellilere sunulacak yardım ve hizmetlerin özellikleriyle ilgili bir hüküm bulunmamaktadır. 4.9. Adalete Erişim Adalete erişim Sözleşmenin 13 maddesinde düzenlenmiştir. Düzenlemede, engellilerin diğer bireylerle eşit olarak adalete erişiminin sağlanması için uygun düzenlemelerin yapılması adalet sistemi içinde çalışan meslek gruplarına eğitim verilmesi yer almaktadır. Türkiye’de usul hukuku ile ilgili düzenlemelerde, tanıklığa ilişkin hükümler dışında engellilerle ilgili özel düzenleme bulunmamaktadır. Güvenlik güçlerine (polis, jandarma, sahil güvenlik) mevzuatta yer alan engelli hakları veya BMEHS ile ilgili hizmet içi eğitim verildiğine ilişkin herhangi bir bilgiye de ulaşılamamıştır. Diğer taraftan medyaya yansıyan engellilere yönelik ayrımcılık vakaları ile ilgili olarak, Cumhuriyet Savcıları resen soruşturma açma yetkilerini kullanmamaktadır. Resen soruşturma açma yetkisinin kullanılmaması bir yandan engellilerin adalete erişimini engellemekte diğer yandan ayrımcı uygulamaların cezasız kalması sonucunu doğurmaktadır. Yine engelliler ve aileleri arasında engelli haklarına ilişkin bilgi düzeyinin düşük olması, hukuksal mekanizmaların etkin olarak kullanılmasını engelleyen faktörler arasındadır. OZİDA “ Özürlülüğe Dayalı Aryrımcılığın Ölçülmesi Araştırması” bulguları da bu durumu doğrulamaktadır. Araştırma bulgularına göre örneklem grubun %52.5 ayrımcılığın TCK’ya göre suç olduğunu; %56,9’u ise ayrımcılığa uğradığında nereye başvuracağını bilmemektedir. Yine aynı araştırma sonuçlarına göre nereye başvuracağını bilenlerin (%43.1) sadece %35.6’sı adli yerlere, %5.6’sı ise emniyete başvurmaktadır. Adalet Bakanlığı’na bilgi edinme başvurusu ile Türkiye’deki adliye saraylarının engellilerin erişimine uygun olup olmadıkları sorulmuştur. Bakanlık adliye saraylarıyla ilgili başvuruyu;                                                                                                                 58 Başvuruya ilişkin İçişleri Bakalığı’nın yönlendirme mesajı “09.02.2012 tarihinde Van Valiliği birimine 4982 Sayılı Bilgi Edinme Kanunu kapsamında yapmış olduğunuz bilgi edinme başvurusu, konusu gereği vanafetacil@hotmail.com , elektronik posta adresine(lerine) yönlendirilmiştir.”   23