Örneğin;
Ali Ekber Oruç Erzurum Cezaevi, Erkan Nasıroğlu Trabzon Cezaevi, Cengiz Sinan Halis
Çelik Tekirdağ 1 Nolu F Tipi Kapalı Cezaevi, Hasan Tahsin Akgün Tekirdağ 2 Nolu F Tipi
Kapalı Cezaevi, Gülnaz Akkurt Tekirdağ 2 Nolu F Tipi Kapalı Cezaevi, Ramazan Özlap
Gaziantep H Tipi Cezaevi, Özgür Uygun Isparta E Tipi Kapalı Cezaevi.
2011 yılında cezaevinde gerekli tedavileri zamanında yapılmayan Osman Kezlere,
kanser hastalığı nedeniyle tahliyesinden 5 gün sonra yaşamını yitirmiştir. Osman Kezlere
için yapılan açıklamada
"'Hapis cezasının infazı, mahkûmun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa
mahkumun cezasının infazı iyileşinceye kadar geri bırakılır' diyen Ceza İnfaz
Kanununun 16. maddesi açık olmasına rağmen Kezlere sürecinde bir türlü
yasanın gereğinin yerine getirilmediğini sözlerine ekleyen Taner 'Adli Tıp Kurumu
son gelen raporu yeterli görmesi üzerine Kartal Cumhuriyet Başsavcılığı Kezlere
hakkında Ceza İnfaz Kanunu 16.madde uyarınca ceza ertelemesi kararı verdi. Bu
karar ve tahliyeden sonra ise Kezlere ancak bir hafta yaşayabildi."71
ifadelerine yer verildi.
Tedavileri yapılmayan hükümlü ve tutuklular açısından BMEHS’nin işkence yasağı ve
sağlık hakkı maddeleri ihlal edilmektedir..
AİHM, McGlinchey – Birleşik Krallık72, Pilcic – Hırvatistan73 Mouisel – Fransa74, Price –
Birleşik Krallık 75 ve Farbtuhs – Letonya 76 davalarında Avrupa İnsan Hakları
Sözleşmesi’nin işkence yasağı ile ilgili 3. maddesinin ihlal edildiği yönünde karar
vermiştir.
4.12. Sömürü, Şiddet veya İstismara Maruz Kalmama
Sözleşmenin 16 maddesi engellilerin ev içinde ve dışında her türlü sömürü şiddet ve
istismara maruz kalmasının önlenmesini düzenlemektedir.
Maddede ayrıca engellilere, ailelerine ve bakımını sağlayanlara sömürü, şiddet ve
istismar durumlarının önlenmesi, tespiti ve ilgili mercilere bildiriminin nasıl yapılacağına
71
http://bianet.org/bianet/toplum/127655-ihd-kezlerenin-olumunden-cezaevi-ve-adli-tipi-sorumlu-tuttu
Mahkeme cezaevi yetkililerinin kadına gerekli tıbbi yardımda bulunma ödevlerini yerine getirmediklerini
tespit etmiş ve cezaevi yetkililerini bu muamelesinin insanlıkdışı ve aşağılayıcı muamele yasağını ihlal ettiği
sonucuna varmıştır (McGlinchey, §57).
73
Başvurucunun 4 yıl gibi uzun bir dönem zaman zaman gelen bu böbrek ağrılarından tamamen kurtulması
için ameliyat edilmemesini başvurucuya gerekli tıbbı tedavi verme yükümlülüğüne aykırı
bulmuş ve
insanlıkdışı ve aşağılayıcı muamele yasağının ihlal edildiğine karar vermiştir (Pilcic, §41-2).
74
Başvurucunun hastalığının ilerlemekte olduğunu ve cezaevinin tedavi için uygun bir yer olmadığını
gösterdiği halde, yetkililerinin başvurucuyu hastaneye yatırmak veya özellikle geceleri izlenebileceği bir
başka bir kuruma nakletmek gibi özel bir tedbir almadıklarını belirtmiş ve insanlıkdışı muamele yasağının
ihlal edildiği sonucuna varmıştır (Mouisel, §45-8).
75
Mahkeme, ağır sakatlık durumu bulunan bir kimsenin çok soğuk bir ortamda, yatağı sert ve çıkılabilir
olmadığı için yaralanma riski bulunan ve tuvalete gidemediği ve ancak büyük zorluklarla temizlenebildiği bir
hücrede tutulmasını, 3. maddeye aykırı bir aşağılayıcı muamele oluşturduğunu kabul etmiştir (Price, §2430).
76
Mahkeme, kendi kendine oturup kalkamayan, giyinemeyen ve yıkanamayan başvurucunun, doktor
raporlarına rağmen salıverilmesi yönündeki taleplerin bir yıldan fazla bir süre karara bağlanmaması
nedeniyle cezaevinde tutulmasını, kendisinin yaşı, hastalığı ve durumu nedeniyle hapisliğe elverişli
olmadığını kabul etmiş ve 3. maddenin ihlaline karar vermiştir (Farbtuhs, §53 vd).
72
28