YARGI, DKAB KİTAPLARI VE MUAFİYET MEKANİZMASI - SÜREÇ GÖSTERGELERİ
Sizce bir milleti diğer milletlerden ayıran özellikler nelerdir? Değer, bir milletin sahip olduğu sosyal, kültürel, ekonomik, bilimsel alanlardaki maddi ve manevi ögelerin bütününü
ifade eder... Örneğin tarihi camiler mimari eser olarak maddi, dini bir yapı olarak manevi
değer taşımaktadır. (MEB Yayınları 9. Sınıf s. 87)
Toplumsal bağları kuvvetlendiren İslam, ortak değerlerin oluşmasına ve benimsenmesine
katkı sağlar ... Ad koyma, sünnet, mevlit, cenaze, nişan ve evlilik merasimleri ile bayram,
taziye ve hasta ziyaretleri gibi uygulamalar kültürümüzün bir ögesi olmakla beraber kaynağını büyük ölçüde dinden almaktadır... (MEB Yayınları 9. Sınıf s. 88)
“Değer, bir milletin sahip olduğu sosyal, kültürel, ekonomik, bilimsel alanlardaki maddi
ve manevi ögelerin bütününü ifade eder.” ifadesine karşın, kitaplarda sadece İslami bazı
değerlere yer verilmesi soru işareti yaratmaktadır. “Millet” ile kastedilen Türkiye’de yaşayan ve farklı etnik köken, din veya inanca sahip tüm insanları içermiyor mu? Ya “millet” ile halkın sadece belli bir kesiminin kastedildiği açıkça ifade edilmeli ya da “milli
değerler” çeşitli kaynakları içerecek şekilde yeniden gözden geçirilmelidir. Mevcut haliyle “milli değerlerin” sunuş biçimi yaklaşım içermeci olmaktan uzak.
Değerler ve Değerlerin Kaynağı
Sizce bir milleti diğer milletlerden ayıran özellikler nelerdir?
Maddi değerler, bir toplumun kültürel, tarihî ve bilimsel ürünlerini içerir. Bir topluma ait
binalar, giysiler, araç-gereçler bu tür değerlere örnektir. Manevi değerler ise bir toplumun
gelenek, örf, adet ve inançları; duygu, düşünce ve davranışlarıdır. Kültürümüzün bazı ögeleri hem maddi hem de manevi değerleri bünyesinde barındırır. Örneğin; tarihî camiler
mimari eser olarak maddi, dinî bir yapı olarak manevi değer taşımaktadır. (9. Sınıf, s. 86)
Dinî ilkeleri benimseyen bir kişi; adalet, akrabaya yardım etmek, misafire ikramda bulunmak,
dürüstlük ve yardımseverlik gibi değerlere hayatında yer verir. Bu yönüyle din, kişinin düşünce dünyasına ve pratik hayatına anlam ve değer katar. Din; dürüstlük, sorumluluk, adalet
gibi ahlaki değerleri öğütleyerek insanı iyiliğe yöneltir. Dolayısıyla iyi insanın sahip olduğu
değerlerde dinin etkisi açıkça görülür. (9. Sınıf, s. 87)
Toplumsal bağları kuvvetlendiren İslam, ortak değerlerin oluşmasına ve benimsenmesine
katkı sağlar. (9. Sınıf, s. 88)
Tarihî süreç içerisinde oluşan örf ve adetlerin ortaya çıkmasında pek çok faktör etkilidir.
Din, bu faktörlerin en önemlilerindendir. Bu nedenle kültürümüzdeki birçok uygulama dinden etkilenmiştir. Ad koyma, sünnet, mevlit, cenaze, nişan ve evlilik merasimleri ile bayram, taziye ve hasta ziyaretleri gibi uygulamalar kültürümüzün bir ögesi olmakla beraber
kaynağını büyük ölçüde dinden almaktadır. Ayrıca toplumumuz; anne ve babaya saygılı olmak, selamlaşmak, akrabayı ziyaret etmek ve vatanını korumak gibi değerlere hem örfünün
hem de dininin gereği olarak hayatında yer verir. “...Evlere girdiğiniz zaman birbirinize,
Allah katından mübarek ve hoş bir esenlik dileği olarak selam verin...”1 ayeti, selamlaşma
geleneğimizin dini bir temeli olduğunu göstermektedir.
Sünnet ve evlilik merasimleri dinin etkisiyle kültürümüze yerleşmiş olan uygulamalardır.
Kültürümüzde bu merasimler eş, dost ve akrabanın davet edildiği, davet sahibinin gelenlere
ikramda bulunduğu bir şölen havasında düzenlenir.
47