BİR İNSAN HAKLARI KORUMA MEKANİZMASI OLARAK ULUSAL EŞİTLİK KURUMLARI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU VE TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU ÖRNEĞİ dıyla üyelerin yeniden görevlendirilmesi mümkün mü? (Paris İlkeleri) - Eşitlik kurumunun yöneticileri, danışma organları ve personeli mümkün olduğunca toplumsal ve coğrafi çeşitliliği yansıtıyor mu ve toplumsal cinsiyet bakımından dengeli mi? (ECRI GPT2, para. 38; Model Ulusal Yasa, para. 18) - Eşitlik kurumu, birden fazla konuda yetkili bir yapının bünyesinde kurulduysa ilgili kurumun eşitlik kurumu olarak sahip olduğu yetkiler mevzuatta açıkça belirtiliyor mu? Bu tür bir durumda eşitlik kurumu olarak sahip olduğu yetkileri etkili bir şekilde kullanabilmesi için uygun insan kaynağına ve mali kaynağa sahip mi? Hazırlanacak raporlarda eşitlik kurumunun işlevi ve bununla ilgili konulara yeterince yer veriliyor mu? (ECRI GPT2, para. 7) - Eşitlik kurumunun bağımsızlığı, sadece de jure (hukuken) değil, de facto (fiilen) da sağlanıyor mu? (ECRI GPT2, para. 2) - Eşitlik kurumu; devletin, siyasi partilerin veya diğer aktörlerin müdahalesi olmaksızın faaliyet yürütebiliyor mu? (ECRI GPT2, para. 22) - Eşitlik kurumunda liderlik pozisyonunda bulunan kişiler; şeffaf, liyakate dayalı olarak ve katılımcı bir usulle belirleniyor mu ve görevlendirme sürecinin herhangi bir aşamasında yürütme organının belirleyici bir etkisi oluyor mu? (ECRI GPT2, para. 23) - Eşitlik kurumundaki yöneticiler görev dokunulmazlığına sahip mi, tehdit ve baskıya karşı korunmaları ve keyfi bir biçimde görevden alınmaya veya yeniden görevlendirilmemeye karşı uygun güvencelere sahipler mi? (ECRI GPT2, para. 24) - Eşitlik kurumunda yöneticilik statüsü ile bağdaşabilecek ve bağdaşamayacak faaliyetler ve mensubiyetler mevzuatta açıkça belirlenmiş mi? (ECRI GPT2, para. 25) - Eşitlik kurumundaki yöneticilerin sorumlulukları mevzuatta açıkça düzenlenmiş mi, bu kişilere makul düzeyde maaş ödeniyor mu ve görev süreleri yeterli mi? (ECRI GPT2, para. 26) - Eşitlik kurumu iç yapısını ve kaynaklarını nasıl kullanacağını bağımsız bir şekilde kendisi belirleyebiliyor mu, personelini kendisi seçerek göreve başlatabiliyor mu ve ihtiyaçlarını karşılayacak bir çalışma mekanına sahip mi? (ECRI GPT2, para. 27) - Eşitlik kurumu, yeterli personele ve etkili bir şekilde tüm görevlerini yerine getirebileceği ve yetkilerini kullanabileceği yeterli bir bütçeye sahip mi, bütçesi yıllık olarak yasama organı tarafından mı belirleniyor, bütçesinden keyfi ve orantısız bir biçimde kesintiye gidilebiliyor mu ve yetki ve sorumlulukları genişletildiğinde buna uygun olarak bütçesi de uygun bir şekilde artırılıyor mu? (ECRI GPT2, para. 28) - Eşitlik kurumu görevlerini yerine getirirken, bağımsızlığına halel getirmeyecek bir biçimde ülke içinde veya dışında, devlet dışındaki başka kaynaklardan açık ve şeffaf bir biçimde ek mali kaynak elde etme yetkisine sahip mi? (ECRI GPT2, para. 29) - Eşitlik kurumu, hükümet veya başka bir kurumdan önceden izin veya onay almaksızın ya da bildirimde bulunmaksızın kamuoyuna açıklama yapma, araştırma yapma veya rapor yayınlama yetkisine sahip mi? (ECRI GPT2, para. 30) - Eşitlik kurumu, kamu hizmeti sunan bir kurum olarak kamu hukukuna ve diğer kamu kurumları gibi mali hesapverebilirlik ve harcama ile ilgili kurallara tabi mi? (ECRI GPT2, para. 32) 13