21 dan çok büyük etkisi vardır. Tavır ve tutumlarla ilgili bilgi toplamanın yollarından biri medyayı izlemektir. Medya bir yandan toplumun görüşlerini yansıtırken diğer yandan bu görüşleri etkilemede önemli rol oynar. Dünya çapında insanların engelli kişiler ve genel olarak engellilik hakkındaki görüşlerini şekillendirmede büyük rol oynar. • Toplumsal tutumların izlenmesi, engelliliğin yazılı, görsel ve internet tabanlı med- yada resmedilişindeki örüntülerin tespit edilmesini de içeren bir süreçtir. Bu sayede engellilik ve engelli kişiler hakkındaki toplumsal tutumlar açığa çıkarılır. • Bu bilgi daha sonra bireysel haklarla ilgili deneyimlerin ve sistemik önlemlerin (yasa, politika, program ve hizmetler) daha iyi anlaşılmasının yanı sıra olumsuz kalıp yargılar ve önyargılarla mücadele etmek için hangi değişikliklerin yapılması gerektiğini görmek için kullanılır. 1. DRPI’nın izleme yaklaşımı ne açıdan özel bir yaklaşımdır? DRPI’nın engelli haklarının izlenmesine dair benimsediği yaklaşım birkaç açıdan kendine özgüdür. Bu yaklaşımın aşağıdaki özelliklerinin vurgulanması önemli: • Bütüncül bir yaklaşım kullanılır (diğer bir deyişle engelli hakları birden fazla yöntemle izlenir ve bilgiler bir araya getirilir) • İzleme sürecine engelli kişiler önderlik eder. • Belirli haklar değerlendirilirken insan hakları ilkeleri dikkate alınır. • Engelli hakları izleme sürecinin sürekli, uzun vadeli bir süreç olduğunu kabul eder. (a) Bütüncül bir Yaklaşımın Benimsenmesi Engelli haklarının izlenmesinde kullanılan yollardan her biri –bireysel deneyimler, sistemler ve toplumsal tutumlar- bize engelli kişilerin haklarıyla ilgili karşılaştıkları durumlar konusunda önemli bilgiler verir. Bu üç alandan sadece birinde izleme yapmak bize bütün resmi göstermez. Bu üç alanı bağımsız şekilde izleyen ve sonrasında bütün bulguları bir araya getiren bütüncül bir yaklaşım engelli kişilerin karşı karşıya kaldıkları gerçekleri daha iyi anlamamızı sağlar. Ayrıca, çeşitli konuların birbiriyle nasıl ilişkili olduklaSistemler rını da görebilmemiz için bir yol sunar. (Hukuk, Politika Bütüncül yaklaşım engelli kişilere karşı ve Programlar) yapılan ayrımcılığın ve izolasyonun yalnızca karmaşık ve yaygın olduğunu değil aynı zamanda genellikle göz ardı edildiğini de kabul eder. Bireysel Deneyimler BÜTÜNCÜL İZLEME Toplumsal Tutumlar (Medya Yoluyla) (b) Engelli Kişilerin Öncülük Etmelerini Sağlamak Engelli kişilerle ilgili araştırma yapıldığında, bu araştırmaların planlama, yönetim veya uygulama aşamalarında engellilerin kendileri genellikle ya hiç yoktur ya da çok az dahil edilmiştir. “Biz olmadan bizim hakkımızda hiçbir şey!” DRPI için bir slogandan daha öte bir sözdür. Her türlü izleme çalışmasında temel itici güç ve nihai hedeftir. Engelli