73
Parçaları Birleştirmek
‘Sıcak konular’, kişisel deneyim izlemesi yoluyla görüşülen kişilerin kişisel hikayelerinden sistemik sorunların çıkarılmasını sağlar. Kişisel hikayeler sayesinde yasalarda, politikalarda veya uygulamada hakların önünde duran engellerle ilgili bilgi edinebiliriz.
Sadece kişisel hikayeyi dinleyecek olursak, olayın münferit bir örnek olduğunu düşünebiliriz. Sadece yasa, politika ve programlara bakacak olursak, haklardan yararlanmak için
yeterli fırsat olduğunu düşünebiliriz. Ancak her ikisini birleştirdiğimizde, ele alınması gereken önemli engeller olduğunu fakat bunların bir kişi tarafından çözülemeyeceğini görürüz. İyi bir izlemenin, sağlam ve geçerli bir bütüncül raporun gücü de işte burada saklıdır.
Bütüncül izleme raporu ne sunar? – Boşlukları doldurmak
Engelli kişilerin haklara erişimini insan hakları perspektifiyle kapsamlı bir şekilde raporlamak onların hayatlarını ve yaşam koşullarını anlamamıza önemli bir katkı sunar. Bir
yandan devletlerin, hizmet sağlayıcıların ve başkalarının verdiği sözlerdeki boşlukları belirler, diğer yandan engelli kişiler açısından gündelik yaşam koşullarının nasıl olduğunu
daha iyi anlamamızı sağlar. Politika ile uygulama, vaatlerle gerçekler arasındaki farkları
görmemizi sağlar. İnsan haklarının nerelerde etkili olduğunu ve uygulandığını net bir
şekilde anlamak için izlemede bütün resme bakmak gerekir. Hakların nasıl gerçekleştiğini
anlamak için engelli kişilerin sesini duymak elzemdir.
İzleme raporu engelli kişilerin nasıl yaşadıklarına ve haklarından nasıl yararlandıklarına
dair seslerinin duyulmasına imkan tanır. Devletlerin ve politika yapıcılarının herkesin
sahip olduğunu iddia ettikleri haklarla engelli kişilerin gündelik deneyimleri arasında
bağlantılar kurar. Medya izlemesinde yansıtıldığı şekilde, toplumsal tutumların hakların
kullanılması üzerindeki etkisini inceler. Engelli kişilerin karşılaştığı insan hakları ihlallerine cevap verebilen yasalar, politikalar ve programlar geliştirmek üzere devlet temsilcileriyle engelli toplum arasındaki iletişimi başlatmak için gerekli bilgi altyapısını kurar.
MODÜL 7 – ENGELLİLERE SOSYAL ADALET SAĞLAMAK
İÇİN İZLEME SÜRECİNDE ELDE EDİLEN BİLGİLERİNDEN
FAYDALANMAK
İzleme, seferlik veya denetimden ziyade zaman içinde bilgi kaynağı oluşturma sürecidir.
İzleme veya takip, bilginin toplanması, analiz edilmesi ve rapor yazılmasından ibaret
değildir. Birçok farklı grup, engellilerin yaşamlarında iyileşme sağlayabilmek için insan
hakları izleme sürecinde elde edilen bilgilerden faydalanabilir. Bu grupları şu şekilde sayabiliriz:
• Engelli örgütleri (STÖler)
• Engellilerin haklarını destekleyen diğer örgütler
• Hükümetler
• Ulusal insan hakları kurumları
• Özel kuruluşlar ve şirketler
• Medya