19 Bu ilkeye, ulaşıma, seçimlere, temiz içme suyuna, sıhhiye hizmetlerine, teknolojiye, bilgi edinmek için uygun iletişim kaynaklarına ve medyaya erişim de dahildir. Ayrıca, ayrımcılık içeren tutumların olmaması ve engelliliğin etkisini sınırlandırmak için kolaylaştırıcı veya uyumlaştırıcı müdahalelerin olması gerektiği anlamına gelir. Ayrımcılık yapmama ve eşitlik Haklar, herkes için güvence altına alınmıştır. İnsanların, engellilik, ırk, cinsiyet, dil, din, siyasi veya diğer görüşleri, milliyet, sosyal köken, mülkiyet, doğum veya yaş temelinde haklarından mahrum bırakılmaları ayrımcılıktır. Ayrımcılık, bir grup insan karşısında başka bir gruba karşı iltimas geçildiğinde ortaya çıkar. Ayrımcılık önyargılara dayalı olabileceği gibi her durumda haksızlıktır. Engelli kişilerin insan haklarından yararlanmasını engelleyecek şekilde sonuç doğuran her türlü yasa, politika, program, eylem veya eylemsizlik ayrımcılıktır. Herkes insan haklarından eşit bir şekilde yararlanma hakkına sahiptir. Haklar, sorumluluklar ve fırsatlar bir kişinin engelli veya engelsiz doğmuş olmasına bağlı değildir. Bu ilke, engelli kişilerin engelsiz insanlarla tamı tamına aynı muameleye tabi tutulacağı anlamına gelmez. Daha ziyade, toplum, engelli kişilerin haklarını tam anlamıyla kullanabilmeleri için ihtiyaç duydukları şeylere sahip olmalarını sağlamalıdır. Bazen engelli bir kişinin haklarından tam anlamıyla yararlanabilmesi için ihtiyaç duyduğu şeyle engelsiz bir kişinin ihtiyaç duyduğu şey aynı olacaktır; bazı durumlarda ise farklı olacaktır. Farklılıklara Saygı Farklılıklara saygı ilkesi, engelli kişileri insanların çeşitliliğinin bir parçası olarak tanınması ve kabul edilmesi anlamına gelir. Farklılık bir kişinin haklarından ve onurundan mahrum bırakılması için gerekçe olamaz. Değişme sorumluluğu bireye değil, topluma ve devlete aittir. Toplum ve devlet, çeşitliliği tanımalı ve engelliliğin temsil ettiği farklılık karşısında içermeci olmanın yollarını bulmalıdır. örnek: Eghosa’nın bastonla yürümesini gerektiren bir engeli var. Hareketliliğini koruyabilmesi ve kendi kendi kendine yeterli olabilmesi için yaşadığı toplumdaki otobüslerin erişilebilir olması gerekmektedir. Eghosa’nın düzenli olarak kullandığı güzergahın otobüs şoförü ihtiyaçlarının farkına varır ve beklediği yerden otobüse yürümesi için ona vakit tanır. Şoför ayrıca otobüse bindikten sonra Eghosa’nın yerine oturmasını bir kaç saniye daha bekledikten sonra aracı hareket ettirmeye özen gösterir. Zaman kaybetmekten endişe etmek yerine şoför yolcularının bireysel ihtiyaçlarını düşünmektedir. Burada bahsedilen bütün genel insan hakları ilkeleri erkekler, kadınlar, erkek ve kız çocukları bakımından eşit olarak uygulanır. Engelli haklarını izleyen kişiler, kendi ülkelerinde engelli kişilerin insan haklarına dair bilgi toplarken buradaki genel insan haklarını ilkelerini kullanmalıdır. 1.3 Engelli Kişilerin Haklarının İzlenmesi 1. İzleme Nedir? Teknik anlamda izleme ‘insan hakları sorunlarını ele alırken bilginin aktif şekilde toplanması, doğrulanması ve doğrudan kullanılması’ anlamına gelir. İnsan hakları için izleme çeşitli durumlar hakkında bilgi toplamayı, olayları gözlemlemeyi, alanları ziyaret etmeyi,