ilgili davalar hukuk, iş, ceza ve idare mahkemelerinde görülebilmektedir. Arabuluculuk ve/veya uzlaşma gibi yargı dışında çözüm olanakları sunan alternatif uyuşmazlık çözüm yolları oldukça sınırlıdır ve özellikle ceza yargılamasında ayrımcılık suçu şikâyete tabi bir suç olarak düzenlenmediği için uzlaşmaya tabi değildir. Bu yüzden ayrımcılık iddiaları bakımından tek seçenek olarak iş yükü ağır olan ve ağır işleyen mahkemeler kalmaktadır. Yargı yoluna başvurulmasının avantajı ise mağdurların tazminata erişimi için öngörülen tek yol olmasıdır. Ayrımcılık mağdurları maddi zararlarının tazminini, yoksun kaldıkları kazancın giderimini veya duydukları elem ve acıdan kaynaklanan manevi zararlarının tazminini ya da bunların tamamını birden talep edebilmektedir. Ceza, hukuk veya idari yargılamaların paralel biçimde gerçekleşebilmesi mümkündür. Mağdurlar eş zamanlı olarak hukuk veya iş mahkemelerinde tazminat için dava açabilecekleri gibi, bir idari başvuru ile disiplin soruşturması ya da cumhuriyet savcılıklarına yapılacak bir şikayet ile ceza soruşturması açılmasını talep edilebilecektir. Anayasa’nın 125. maddesine göre idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır ve idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. İdari işlemlerde, eğer idare mahkemesi tarafından bir hukuka aykırılık bulunursa idari işlemin iptaline ve/veya zararın tazminine karar verilebilir. İdari eylemlerde tazminat söz konusu olmaktadır. İdare mahkemelerinde bir davanın açılmasından önce mağdurun ilgili idari makama başvurması ve tazminat talep etmesi gerekmektedir. İdari makam üç şekilde davranabilir: Talebi kabul edip, bunun gereğini yapabilir; başvuruda ortaya konulan talebi reddedebilir ki bu durumda başvurucunun ret tarihinden itibaren 60 gün içerisinde idare mahkemelerinde dava açması gerekmektedir ve taleple ilgili olarak 60 gün içerisinde herhangi bir cevap vermeyebilir ki bu durumda da mağdur, idarenin sessiz kaldığı 60 günü takip eden 60 gün içerisinde idare mahkemesinde dava açmalıdır. Ayrımcılık, ilk defa 2005 yılında, Türk Ceza Kanunu’nun 122. maddesi ile suç haline getirilmiştir. Ancak, ayrımcılık yasağının etkili şekilde uygulandığı hukuk sistemleri de dâhil olmak üzere çoğu hukuk sisteminde, ceza hukuku ayrımcılıkla mücadelede en uygun yol olarak kabul edilmemektedir. Zira ceza hukukunda geçerli olan kanunilik ilkesi ve masumiyet karinesi gereğince, ayrımcılığı suç haline getiren hükümlerin uygulanması pratik olarak mümkün gözükmemektedir. Bu durum Türk Ceza Kanunu’nun 122. maddesi bakımından da geçerlidir. Hukuk yargılamasında ise davacı, dava ile ilgili olguları ve kanıtları bizzat sunmak zorundadır ve kendi davasını ispat etmelidir. Hukuk mahkemelerinde davacı zararını ispat etmek zorundadır ve tazminatın miktarı hâkim tarafından tayin edilmektedir. Hukuk davaları açısından, ayrımcılığın ve bundan sorumlu kişinin davacı tarafından öğrenilmesinden itibaren iki yıl içerisinde davanın açılması gerekmektedir. Her durumda davacının, ayrımcılığın gerçekleşmesinden itibaren on yıl içerisinde davayı açması gerekmektedir. Yukarıda belirtilen iç hukuk yollarından bir sonuç alınmadığı durumda Ana- 45 Untitled-1.indd 45 27.01.2016 21:43