TÜRKİYE’DE EĞİTİMDE ÇOĞULCULUĞA, ÇOCUĞUN DİN VEYA İNANÇ ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN GÜNCEL KONULAR tanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan bireyler olarak yetişmesi”nin öneminden bahsediliyor. Protokolün gerekçesi olarak “çocuklarımızın zihinlerini bilgiyle doldurarak öğrenim yaparken gönüllerini de sevgiyle donatıp onların âhlaklı birer fert olarak yetişmeleri için eğitim kurumlarımızda Değerler Eğitimi çalışmasının oldukça önem arz ettiği”nin görülmesi belirtiliyor. Bu doğrultuda protokolle MEB’e bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında değerler eğitimi seminerleri verilmesi amaçlanıyor. Protokol kapsamında MEB HBÖGM tarafından hazırlanan Değerler Eğitimi seminerlerinin konularını içeren kitapçık, 13 Ekim 2014 tarihinde valiliklere gönderilmiştir. Kitapçıkta yer alan değerlerin, dini karakterli olduğu ve hadis, ayet, vb. İslam dini referanslarıyla anlatıldığı ifade ediliyor.58 Kitapçıkta yer aldığı belirtilen başlıklar sunulan değerlere ilişkin fikir verebilir: “Ramazan ayı ve oruç”, “Hastalık ve musibetin anlamı”, “Bir hayat gerçeği: ölüm ve ötesi”, “Peygamber sevgisi”.59 Bu protokol sonrasında MEB çeşitli dernek ve vakıflarla farklı seviyelerde değerler eğitimini konu alan protokoller yapmaya devam etmiştir. MEB’in 18 Temmuz 2017 tarihli basın açıklamasında değerler eğitiminin daha sistemli olarak tüm kademelerde eğitim sistemine dâhil edileceği belirtilmiştir.60 Bu açıklamaya uygun olarak, 2017-18 eğitim-öğretim yılında uygulanmaya başlanan yeni öğretim programlarının temel vurgusu “milli ve manevi değerleri kazandırmak” olarak ifade edilmiştir. Bir önceki öğretim programlarının temel vurgusu “beceri kazandırmak” olarak belirtilmişti.61 Öğretim programlarında öğrencilere kazandırılması hedeflenen değerler, adalet, dostluk, dürüstlük, özdenetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik olmak üzere on başlık altında sıralanmıştır.62 23 Ekim 2018’de açıklanan 2023 Eğitim Vizyonu’nda belgenin eğitim yaklaşımı açıklanırken “Millî, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerimizi çocukların yaşantılarında inşa etmelerini sağlamayı bu yaklaşımımızın özü olarak değerlendiriyoruz.” ifadesine yer veriliyor.63 Ayrıca öğrencilerin kazanımlarının tek başına beceri odaklı olmasının yetmeyeceği, “insana ait evrensel, yerel, maddi, manevi, mesleki, ahlaki ve millî tüm değerleri kapsayan ve kuşatan bir olgunlaşma, gelişme, ilerleme, değişim ve ahlak güzelliği”nin öğrenciler için gerekli olduğu savunuluyor.64 Bakan Ziya Selçuk’un açıklamaları da bu yaklaşımı destekler yöndedir: “Sınavla ilgili çalışmalar ne kadar tek odak haline dönerse aslında çocukların değer sistemi de o kadar zarar görmüş oluyor. Sonra da müfredat oluşturuyoruz; 'Çocuklara değer eğitimi vereceğiz' Hayatın içinde verme, 'kal' üzerinden değil 'hal' üzerinden verme, yaşamın kendi doğrultusunda bir eğitim verme ihtiyacımız var.”65 Bu bölümde anılan farklı içerikler, uygulamalar ve açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde, değerler eğitiminin içi farklı şekillerde doldurulan bir uygulama alanı olduğu söylenebilir. “Milli ve manevi” değerler ve/veya dini değerler ön plana çıkabildiği gibi evrensel değerlerin ve/veya yaşam becerilerinin vurgulandığı açıklamalara da rastlanıyor. 58 59 60 61 62 63 64 65 Gençkal Eroler, 2019. Söz konusu kitapçığa ulaşılamamıştır. Gençkal Eroler, 2019. Söz konusu kitapçığa ulaşılamamıştır. MEB, 18 Temmuz 2017. Diker Coşkun, 2017. ERG, 2017a. MEB, 2018. A.g.e. Bianet, 29 Ocak 2020. 25