TÜRKİYE’DE TOPL ANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ HAKKI BAKIMINDAN İDARİ YARGININ ETKİLİ BAŞVURU YOLU OLMA NİTELİĞİ
ihtimali, toplumsal hassasiyetler gibi gerekçeleri yeterli görerek davayı reddetmiş; sonrasında istinaf aşamasında 7.10.2020’de işlem iptal edilmiştir.32 Çok yakın tarihlerde de
22.06.2021 tarihinde Maçka Parkı’nda 19. İstanbul LGBTİ+ Onur Yürüyüşü kapsamında
yapılacak etkinliklerde 30 gün süreyle etkinlik yasağı getirilmesine ilişkin işleme karşı
açılan davada dört ay sonra, 21.20.2021 tarihinde YD talebi reddedilmiştir. Zaten iptal
kararı çıksa dahi yasak zaten çoktan uygulanmış olan bu davada idare savunma dahi
göndermemiş, işlem dosyasını göndermekle yetinmiştir.
Benzer şekilde, ‘Beru:Klakson Borizan Birt’ isimli tiyatro oyununun 13.10.2020 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Gaziosmanpaşa Sahnesi’nde
sahnelenmesinin süresiz yasaklanmasına ilişkin karara karşı açılan davada da idare
savunma vermemiş; savunmada sadece tutanaktaki bilgilere yer verilmiş, emniyet görevlilerinin tuttuğu bir tutanaktaki ifadelerden yola çıkarak son dönemlerin hukuki
güvenlik açısından son derece sorunlu uygulaması olan “iltisak” gibi bir kavrama dayanarak ve “istihbari” yargılara dayalı olduğu anlaşılan, somut dayanak belirtilmeyen
verilerle, idarenin belirttiği tüm bilgilerin tamamen doğru olduğu kabul edilerek ve
idarenin geniş takdir yetkisi olması gerektiği vurgulanarak iki sayfadan az tutan bir kararla iptal talebi 31.05.2021 tarihinde reddedilmiştir.33 Bu kararın sadece yazılış biçimi
dahi adil yargılanma hakkını bir unsuru olan silahların eşitliği ilkesine aykırı bir görünüme sahiptir ve yasaklama kararını gerekçelendirebilecek bir niteliğe sahip değildir.
Toplumsal Hukuk Grubu’nun 2016-2018 yılları arasında olağanüstü hal döneminde
toplantı özgürlüğüne yapılan sınırlandırmalar üzerine hazırladığı raporda34 incelenen 163 yasaklama kararının gerekçelerine ilişkin bilgi bu bakımdan yol göstericidir:
Kullanılan Gerekçe
Sayı
Kullanılan Gerekçe
Sayı
“kamu düzenenin” “korunması” veya
“bozulmaması”
66
“suç işlenmesinin önlenmesi”
20
“başkalarının hak ve özgürlüklerinin
korunması”
43
“provoke edilebileceği” veya “
provokasyona neden olabileceği”
20
“huzur ve güvenliğin sağlanması”
34
“huzur ortamının devamı”
19
gerçekleşmesi muhtemel “şiddet
olayları” veya “hareketleri”
22
“kamu esenliğinin sağlanması”
19
“devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez
bütünlüğü”
18
“can ve mal güvenliğinin korunması”
veya “sağlanması”
19
“özgürlüklerin istismar edileceği”
13
“terör örgütlerinin propagandasına
dönüşebileceği”
10
“terör örgütlerinin planlarının” ve/veya
“ terör olaylarının berteraf edilmesi”
15
“halkın … bir kesimini diğer bir kesimi
aleyhine kin ve düşmanlığa alenen
tahrik edeceği”
5
32 İstanbul 9. İdare Mahkemesi, 27.11.2019, E. 2019/1382, K. 2019/2489; istinaf kararı İstanbul Bölge İdare Mahkemesi, 10. İdare
Dava Dairesi, 2020/910, K. 2020/1502, 7.10.2020.
33 İstanbul 10. İdare Mahkemesi, E. 2021/346, K. 2021/815, 31.05.2021.
34 http://www.toplumsalhukuk.net/wp-content/uploads/2019/02/OHAL-RAPORU.pdf, Av.Doğukan Tonguç Cankurt, Av.Mert
Ekinci, Av.Gözde Demirci ve sendika.org muhabiri Edip Mert Arslan- Toplumsal Hukuk, Ohal Döneminde Toplantı Özgürlüğü İhlalleri Raporu, s. 5. Rapor, olağanüstü halin sürdüğü iki yılı kapsamakta olup bu iki yıl içinde 50 ilde toplam 163
yasaklama kararı tespit edilmiştir. Tabloda bu 163 kararın gerekçelerine yer verilmiştir.
21