Medeni ve Siyasal Haklar Sözleşmesi’nin 25. Maddesi her yurttaşın seçimlerde oy
kullanma ve
seçilme hakkını garanti altına almaktadır.
Medeni ve Siyasal Haklar Sözleşmesi2
MADDE 25
Her yurttaş, 2. Maddede belirtilen ayrımlara ve makul olmayan
kısıtlamalara bağlı olmaksızın:
…
(b) Genel, eşit ve gizli oyla belirli dönemlerde yapılan, seçmenlerin
iradelerini
özgürce ortaya koymalarını garanti eden gerçek seçimlerde oy
kullanma ve seçilme;
…
hak ve firsatina sahiptir
BM İnsan Hakları Komitesi, maddeye ilişkin Genel Yorum’unda;
“9.25. maddenin (b) paragrafı, yurttaşların seçimlerde oy kullanarak veya seçilerek kamu
yönetimine katılmasıyla ilgili hükümleri içerir. 25. maddenin (b) paragrafına uygun olarak
gerçekleştirilen periyodik seçimler, temsilcilerin kendilerine verilen yasama ve yürütme
yetkilerini kullanırken hesap verebilir olmaları açısından gereklidir. Seçimler, çok uzun
olmayan zaman aralıkları içerisinde gerçekleştirilmeli ve hükümet otoritesi seçmenlerin
özgür iradesi doğrultusunda şekillenebilmelidir. 25. maddenin (b) paragrafındaki hak ve
özgürlükler yasa ile güvence altına alınmalıdır.
10.
Seçimlerde ve referandumlarda oy kullanma hakkı yasalarla tanınmalıdır ve bu hak
sadece oy kullanmak için belirli bir yaş sınırının öngörülmesi gibi makul nedenlerle
sınırlandırılmalıdır. Oy kullanma hakkını, fiziksel engellilik gibi nedenlerle kısıtlamak veya
okuma yazma, eğitim ve mülkiyet gibi konularla ilgili şartlar öne sürmek makul nedenler arasında
değildir. Bir siyasi partiye mensup olma, oy kullanma hakkına sahip olabilme kriterlerinden biri
olarak kabul edilemez.
2
http://ihop.org.tr/dosya/BB/IHK-Genel_Yorum-No33.pdf
6