4. ÇALIŞMANIN METODOLOJİSİ
Bağımsız Seçim Gözlemi çalışması, uluslararası insan hakları belgelerinde güvence altına
alınan seçme ve seçilme hakkının dezavantajlı gruplar açısından kullanımına ilişkin durumu
ve demokratik bir seçimin gerçekleşip gerçekleşmediğini seçim süreci boyunca izlenmesi
ve raporlamasını amaçlar. Bu süreç bir bütün olarak seçmen kütüklerinin oluşturulması,
adayların belirlenmesi, seçim kampanyaları, seçmen eğitimi, seçim günü gözlemi ve itiraz
dönemini kapsamaktadır.
Çalışma kapsamında Eşit Haklar İçin İzleme Derneği (ESHİD) tarafından, seçim gözlemi
yapan uluslararası örgütlerin izleme metotlarına ilişkin kaynaklar taranmış ve Türkçe’ye
çevirileri yapılmıştır. Seçme ve seçilme hakkının güvence altına alındığı uluslararası
sözleşmeler, sözleşme komitelerinin genel yorumları ve yürürlükteki Türkiye seçim
mevzuatı taranarak seçme ve seçilme hakkının etkin ve eşit kullanımına ilişkin göstergeler
belirlenmiştir.16
ESHİD, Türkiye için seçim izleme metodolojisi oluşturmak üzere 2-3 Mart 2011 tarihinde
İstanbul’da AGİT ODIHR katkısı ve dezavantajlı grupların temsilcilerinin katılımı ile bir
çalıştay düzenlemiştir. Çalıştay sonucu belirlenen seçim izleme metodolojisi Diyarbakır,
Edirne, İzmir, İstanbul, Mersin, Ş.Urfa, Van ve Trabzon illerinde yapılan toplantılarla
engelli, kadın, göç, insan hakları, LGBTT17, dil hakları ve hasta hakları ile ilgili çalışmalar
yapan yerel sivil toplum örgütleri ile paylaşılmış ve 12 Haziran seçimlerinin sistematik
olarak izlenmesi amacıyla ESHİD koordinasyonunda 46 sivil toplum örgütünün katılımı ile
Seçim İzleme Platformu18 oluşmuştur.
Platformu oluşturan sivil toplum örgütlerinin temsilcileri 5 Haziran 2011 tarihinde
Ankara’da yapılan koordinasyon toplantısında Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Edirne,
Hatay, İstanbul, İzmir, Mersin, Ş.Urfa, Van ve Trabzon illerinden oluşan 11 ilde seçim
gözlemi yapmayı kararlaştırmış ve ortak bir basın açıklaması ile 12 Haziran seçimlerinde
16
EK 1: L. Kanat (2011), Seçim Mevzuatı’nın İzlenmesine Yönelik Göstergeler
17
Lezbiyen, Gay, Biseksüel, Taravesti Transeksüel
18
EK 2: Seçim İzleme Platformu
18