Birleşmiş Milletler CRPD/C/GC/4 olmamasıdır. Ebeveynin sorumlulukları, bu açıdan, çocuğun haklarına göre ikincil konumdadır; (b) Tüm öğrencilerin refahını gözeten, insan olmaktan gelen onuruna ve bağımsızlığına saygı duyan ve bireylerin sosyal hayata etkin bir şekilde dâhil olup katkıda bulunabilme güdüsünü tanıyan bir ilkedir; (c) Diğer insan haklarının farkına varılması için bir araçtır. Engelli kişilerin kendilerini yoksulluktan kurtarabilecekleri, topluma tamamıyla dâhil olarak sömürüye karşı korunma yollarını bulabilecekleri başlıca araçtır.3 Kapsayıcı toplumlara ulaşmanın birincil aracıdır; (d) Eğitim hakkını engelleyen faktörleri ortadan kaldırmaya yönelik mevcut ve ileriye yönelik bir taahhüdün yanı sıra, tüm öğrencileri etkin bir şekilde dâhil etmek için okulların kültür, politika ve uygulamada yaptıkları değişikliklerin sonucudur. 11. Komite, dışlama, ayrı tutma, entegrasyon ve kapsayıcılık arasındaki farkları tanımanın önemini vurgulamaktadır. Dışlama, öğrencilerin doğrudan veya dolaylı olarak eğitiminin herhangi bir biçimde engellendiği zaman oluşmaktadır. Ayrı tutma, engelli öğrencilerin eğitiminin, engelli olmayan öğrencilerden ayrı olarak, belirli veya çeşitli engellere yönelik olarak tasarlanan özel ortamlarda sağlanması durumunda oluşmaktadır. Entegrasyon, engelli kişilerin, mevcut, herkesi kapsayan öğretim kurumlarının standart gerekliliklerine uyum sağlayabilecekleri anlayışıyla, bu kurumlara yerleştirme sürecidir.4 Kapsayıcılık, engellerin üstesinden gelmek için eğitimde içerik, öğretim yöntemleri, yaklaşımlar, yapılar ve stratejilerde değişiklikleri barındıran sistematik bir reform sürecini içermektedir; bu vizyon, ilgili Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi, ger No. 13, Eğitim hakkı (1999). Bkz. A/HRC/25/29 ve Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Engelli Çocukların Eğitim Hakkı: Kapsayıcı Eğitime Hak Temelli Yaklaşım (Cenevre, 2012). 3 4