BAĞIMSIZ SEÇİM İZLEME PLATFORMU 30 MART 2014 MAHALLİ İDARELER İLE MAHALLE MUHTARLIKLARI VE İHTİYAR HEYETLERİ SEÇİMİ GÖZLEM RAPORU
Seçmen kütüğü düzenlenmesi:
“Madde 33 – (Değişik: 17/5/1979 - 2234/1 md.)
(Değişik birinci fıkra: 13/3/2008-5749/4 md.) Seçmen kütüğü; adres kayıt sistemindeki bilgiler esas
alınarak Yüksek Seçim Kurulunca belirlenecek usul ve esaslara göre her yıl yeniden düzenlenir, sürekli bilgi toplama ile her seçim döneminde güncelleştirilir.”15
Seçmen kütüklerinin adrese dayalı olarak hazırlanması evsizlerin, kadın sığınmaevlerinde yaşayan kadınları ve çadırlarda yaşayan yurttaşların seçmen kütüklerine kayıt olmalarını engellemektedir.
Radyo ve televizyonla propaganda:
“Madde 52 – (Değişik: 17/5/1979 - 2234/1 md.)
(Değişik: 10/6/1983 - 2839/46 md.) Özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere, seçime katılan
siyasi partiler, oy verme gününden önceki 7 nci günden itibaren oy verme gününden önceki gün saat
18.00’e kadar radyo ve televizyonda propaganda yapabilirler.
(Değişik: 23/5/1987 - 3377/3 md.) Seçime katılan;
a) Siyasi partilere ilk gün 10, son gün 10 dakikayı geçmemek üzere, programlarını ve yapacakları
işleri anlatan iki konuşma,
b) Mecliste grubu bulunan siyasi partilerin her birine ilaveten 10’ar dakikalık propaganda,
c) (Değişik: 27/10/1995 - 4125/4 md.) İktidar partisine veya iktidar partilerinden büyük olanına 20
dakikalık, iktidar partilerinden diğerlerine 15’er dakikalık ilave propaganda.
d) Ana muhalefet partisine ilaveten 10 dakikalık propaganda, hakkı verilir…….”16
Kanunun 52. maddesindeki düzenlemeler seçimlerde eşit yarışma koşullarını ortadan kaldırmakta ve gerek seçime katılan siyasi partiler arasında gerekse siyasi partiler ile bağımsız olarak
seçime katılan adaylar arasında eşitsizlik yaratmaktadır.
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nu düzenlemeleri,
“f) (Ek bent: 08/04/2010 - 5980 S.K./31.mad.) Birleşik oy pusulasında siyasi partilerin özel
işaretleri, tüzüğüne uygun biçimde renkli olarak bastırılır. Siyasi partilerin oy pusulasında kullanılacak özel işareti, adı ve kısaltılmış adının belirlenmesinde parti tüzüğü esas alınır. Tüzüklerine göre, kısaltılmış adları mevcut olmayan siyasi partilerin, birleşik oy pusulalarında tam
adı yazılır. Birleşik oy pusulalarında, bağımsız adaylar için herhangi bir özel işaret veya ibare
kullanılamaz.” şeklindedir. Oy pusulalarında bağımsız adaylar için ayırt edici işaret kullanılamaması ve uygulamada bağımsız adayların isminin siyasi partilerden daha küçük bir alana ve
daha küçük puntolarla yazılması eşitsizliğe yol açmaktadır.
“Devletçe yardım:
Ek Madde 1 – (27/6/1984 - 3032/2 md. ile gelen Ek Madde hükmü olup teselsül için numaralandırılmıştır.)
Yüksek Seçim Kurulunca son milletvekili genel seçimlerine katılma hakkı tanınan ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 33 üncü maddesindeki genel barajı aşmış bulunan siyasi partilere her yıl
hazineden ödenmek üzere o yılki genel bütçe gelirleri “(B) Cetveli” toplamının beş binde ikisi oranında
ödenek mali yıl için konur. (1)”
……………
(Ek fıkralar: 7/8/1988 - 3470/1 md.)
Milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların % 7’sinden fazlasını alan siyasi partilere de
Devlet yardımı yapılır. …….” 17
Siyasi Partiler Kanunu’ndaki bu düzenleme seçime katılan siyasal partiler arasında eşit koşullarda yarışmayı olanaksız kılmaktadır.
15 http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=1.4.298&sourceXmlSearch=&MevzuatIliski=0
16 http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=1.4.298&sourceXmlSearch=&MevzuatIliski=0
17 http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=1.4.298&sourceXmlSearch=&MevzuatIliski=0
10