Türkiye Mevzuatında Seçme ve Seçilme Hakkı Açısından Eşitsizlik Yaratıcı Hükümler Türkiye mevzuatında seçme ve seçilme hakkının etkin olarak kullanılmasını engelleyen düzenlemeler mevcuttur; Anayasa’daki düzenlemeler; Milletvekili seçilme yeterliliği “Madde 76- (Değişik: 13/10/2006-5551/1 md.) Yirmi beş yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir.”11 Anayasa’daki bu şart 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu (M’nun 10. maddesinde tekrarlanmaktadır. 2972 sayılı Mahalli İdareler İle Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun; “Seçilme yeterliliği: Madde 9 – (Değişik birinci fıkra : 27/12/1993 - 3950/1 md “2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, yirmibeş yaşını dolduran her Türk vatandaşı belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebilir.” Türkiye’de medeni ve siyasi haklarını kullanabilmek için 18 yaşını doldurmuş olmak yeterli iken Anayasa, MVSK ve MİMMİHSHK seçilme yeterliliği için 25 yaş sınırının getirilmiş olması yaşa dayalı ayrımcılık içeren bir düzenlemelerdir. 298 Sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun (STHVSKHK) düzenlemeleri; Oy Kullanamayacak Olanlar: “Madde 7- Aşağıdaki yazılı olanlar oy kullanamazlar: …. 3. (Ek: 10.6.1983 - 2839/44 Md.; Değişik: 27.10.1995 - 4125/2 Md.) Ceza infaz kurumlarında hükümlü olarak bulunanlar.” 12 Hükümlülerin oy kullanamaması seçme hakkına ilişkin önemli bir kısıtlamadır. Türkiye Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne taraftır. Sözleşmede ve ek protokollerinde güvence altına alınan hakların korunması ile ilgili mahkeme olan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), aldığı beş yıllık hapis cezası nedeniyle 2007 ve 2011 seçimlerinde oy kullanamayan A. Atahür Söyler’in başvurusunda “Türkiye’nin hüküm giymiş mahkumlara yönelik oy kullanma yasağıyla “serbest seçim hakkını” ihlal ettiğine karar verdi.”13 AİHM kararında “Türkiye’de, Sözleşme kapsamında güvence altına alınan hayati öneme sahipbir hakla ilgili olarak öngörülen katı tedbirin doğrudan ve fark gözetmeksizin uygulanmasının, kabul edilebilir takdir payının dışında kaldığının değerlendirilmesi gerektiğine ve somut davada 1 No.lu Protokolün 3. maddesinin ihlal edildiğine”14 hükmetmiştir. 11 http://www.tbmm.gov.tr/anayasa.htm 12 http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=1.4.298&sourceXmlSearch=&MevzuatIliski=0 13 http://bianet.org/bianet/insan-haklari/149995-aihm-turkiye-hukumlulerin-oy-kullanma-hakkini-ihlal-ediyor 14 http://www.ysk.gov.tr/ysk/content/conn/YSKUCM/path/Contribution%20Folders/Kararlar/2014-3002.pdf 9