BAĞIMSIZ SEÇİM İZLEME PLATFORMU 30 MART 2014 MAHALLİ İDARELER İLE MAHALLE MUHTARLIKLARI VE İHTİYAR HEYETLERİ SEÇİMİ GÖZLEM RAPORU Merkeziyetçi yöntemlerle aday belirleme, yapılan her seçimde daha fazla siyasi parti tarafından tercih edilmiş ve uygulanır hale gelmiştir. Bu yöntem, parti merkez organlarını dahi dışlayarak, giderek liderin açık bir hegemonyasına dönüşmektedir. Siyasal partilerin aday belirleme yöntemi genellikle, dezavantajlı gruplara mensup bireylerin siyaset yapmaları ve partileri adına aday olabilmelerini olanaksız kılmaktadır. 30 Mart seçimlerinde de adaylar çoğunlukla parti liderleri tarafından belirlenmiştir. Siyasi partiler tarafından gösterilen adayların profili merkeziyetçi aday belirleme yönteminin dezavantajlı grupları siyasetin ve ülke yönetiminin dışına ittiğini göstermektedir. 30 Mart seçimlerinde seçmen kütüklerinde kayıtlı seçmenlerin (52.695.832) yarısından fazlası (26.704.747)’si kadınlardan oluşmaktadır. Ancak seçmen dağılımındaki bu durum siyasal partiler tarafından gösterilen aday listelerinde karşılık bulmamaktadır. 30 Mart seçimlerinde siyasi partiler tarafından B.Şehir belediye başkanlıkları için aday gösterilen 433 adaydan sadece 35 (%7,5)’i kadındır. B.Şehir belediye başkanlıkları için 8 kadın bağımsız olarak aday olmuştur. Seçimde 30 B.Şehir başkanlığının 3’ünde kadın adaylar seçilmiştir. Yine seçilen 49 merkez ilçe belediye başkanından sadece 1’i, 912 ilçe belediye başkanından sadece 33’ü, 390 belde belediye başkanından sadece 3’ü, 1251 il genel meclis üyesinden sadece 60’ı,16950 ilçe belediye meclis üyesinden sadece 2100’ü, 3548 belde belediye meclis üyesinden sadece 98’i kadınlardan oluşmuştur. Yine kanunen seçilme yaşı 25 olmasına rağmen B.Şehir belediye başkanı seçilenlerin yaş dağılımı 50-69 yaş aralığında 21, 40-49 yaş aralığında arasında 6, 30-39 yaş grubunda 1 ve 70+yaş grubunda 2 olarak gerçekleşmiştir. Seçimi yapılan 1351 belediye başkanından sadece 3’ü, 1251 il genel meclisi üyesinden sadece 9’u, 20.498 belediye meclis üyesinden sadece 673’ü 25-29 yaş aralığındadır. Seçilen muhtarlara ilişkin cinsiyet, yaş, etnik köken, dini inanç, cinsiyet kimliği ve engellilik profilini gösteren istatistiki bilgi bulunmamaktadır. Seçimlerde aday olan veya seçilen belediye başkan adayları, belediye meclis üyeleri, il genel meclisi üyelerinin etnik köken, dini inanç, cinsiyet kimliği ve engellilik gibi farklılıklarına ilişkin istatistiki bilgiler de mevcut değildir. Ancak seçimlerde çok sayıda Roman, engelli, LGBTİ ya da Müslüman olmayan bireyin siyasi partilere adaylık başvurusunda bulunduğu medyaya yansımış, ancak siyasi partilerin aday listelerinde seçilebilecekleri yer ve sıralarda yer verilmemiştir. Medya taramasından elde ettiğimiz verilere göre siyasi partilerce aday gösterilen LGBTİ bireylerin toplam sayısı 9’dur. LGBTİ adayların 7’si İstanbul, 1’i Bursa ve 1’de Mersin’e bağlı ilçelerde 3 farklı siyasi parti tarafından aday gösterilmiş, ancak meclis üyesi seçilememiştir. Ermeni kökenli 1 yurttaş İstanbul Adalar’da belediye başkanlığına 13 Ermeni yurttaş İstanbul’un ilçelerinde belediye meclis üyeliklerine, 1 Ermeni yurttaş ise il genel meclisi üyeliğine siyasi partiler tarafından aday gösterilmiş, Ermeni 1 yurttaş ise il genel meclisi üyeliğine bağımsız aday olmuştur. Seçimlerde 6 Ermeni yurttaş İstanbul’un 3 ayrı ilçesinde belediye meclis üyesi seçilmiştir. İstanbul Adalar ilçesinde 2 Rum yurttaş ile 1 ABD kökenli yurttaş, Antalya’da 1 Rus kökenli yurttaş siyasal partiler tarafından belediye meclis üyeliğine aday gösterilmiştir. 22