biri olan Eda Türk, yaşadıkları sürece dair şunları söyledi:75 “Hugo Boss yönetiminin iddia ettiği gibi, hiçbir şekilde ürünleri kötülemedik. Bu yönde bir kanıt da yok zaten. Pek çok işçi arkadaşımız o eyleme katıldı ancak Zeynel ve ben işten çıkarıldık. Öyle zannediyoruz ki; sendikal örgütlenme konusunda fabrikada bazı görevler üstlendiğimiz için bizi işten çıkarmak istediler. Zaten sürekli bir baskı ve yıldırma vardı. Bizimle uğraşıyorlardı. İstinyepark eylemini bahane ederek bizi işten çıkarmış oldular. Mücadelemiz devam edecek” 75 http://haber.sol.org.tr/emek-sermaye/hugo-boss-sendikali-iscileri-marka-itibarina-zarar-verdikleri-iddiasiyla-isten-atti Kaynak: Ekmek Ve Gül - (TEKSİF Hugo Boss) Ege Serbest Bölge’de (ESBAŞ) kurulu, Alman sermayeli Hugo Boss işyeri, 1999’dan bu yana Türkiye’de üretim yapıyor. ESBAŞ’taki üretim tesisleri takım elbise, gömlek ve kadın giyim gibi alanlarda dünyanın önde gelen üretim merkezleri arasında yer alıyor. İşletme, 2017’de ve 2018’in ilk üç ayında TEKSİF sendikasına üye olan ve sendikal çalışma sürdüren 500’ten fazla işçiyi işten çıkardı. İşten çıkartılanlardan biri olan Ergin Yıldız, 14 yıllık Hugo Boss işçisiydi. İlik düğme operatörü olarak çalışan Yıldız, sendika temsilcilerinden biriydi. 13.5 yıldır çalıştığı bölümden alınarak başka bölüme sürgün edildiğini ifade eden Yıldız, şunları söyledi: “Kolumdaki rahatsızlık doktor belgeli olmasına rağmen, beni verimimin daha düşük olduğu bir bölümde çalışmaya zorladılar. Ütü yapamaz raporum vardı. Eski bölümüme geçmek istediğim halde yerimi değiştirmediler. Son olarak da verimimin düşüklüğünü gerekçe göstererek işten çıkardılar. Sürekli göz hapsindeydim, diğer arkadaşlar da aynı şekilde. Sürekli sorularla baskı altında tutmaya çalışıyorlardı.”74 Olayı protesto eden işçiler, İzmir’deki Hugo Boss mağazaları önünde, bir süre protesto eylemi yaparak seslerini kamuoyuna duyurmaya çalıştılar. İzmir Valiliği, OHAL’i gerekçe göstererek Hugo Boss mağazaları önünde protesto eylemlerini yasakladı. Bunun üzerine işçiler, sendikanın organizasyonuyla İstanbul’a giderek İstinyepark’taki Hugo Boss mağazası önünde eylem yaptılar. Ancak iki işçi, şirketin sendikal hak ihlalini protesto ettikleri için “markanın itibarına zarar verdikleri” iddiasıyla işten çıkartıldı. Bu işçilerden SONUÇ Görüldüğü gibi Türkiye, 2016’da resmi olarak ilan edilen OHAL’le birlikte emek hak ihlallerinin daha da derinleşen biçimde yoğunlaştığı bir ülke durumuna geldi. Hak ihlalleri için OHAL’le başlamamış olsalar da, bu süreçle pekiştikleri ve kalıcılık kazandıkları söylenebilir. Yukarıda da gösterildiği gibi resmi olarak sona eren OHAL, özellikle işçiler açısından fiilen devam etmektedir. Uluslararası aktörlerin eleştiri ve uyarılarına, mahkemelerin aleyhte kararlarına karşı, hak ihlallerinde bir düzelme görüldüğü söylenemez. Raporumuzda özellikle ILO’nun temel sözleşmeleri ile güvence altına alınan sendikal ayrımcılığa karşı korunma, sendika özgürlüğü, toplu iş sözleşmesi ve grev hakkı, barışçıl toplantı ve gösteri hakkı ve daha geniş olarak ifade özgürlüğü bağlamlarında, Türkiye’de, emek hak ihlallerinin yoğun biçimde sürdüğüne dair örneklere yer verdik. Kuşkusuz raporumuza konu olan Avrupa kökenli işletmeler, bu durumun asıl sorumlusu değiller. Ortaya çıkan manzara uygulanan resmi ve fiili OHAL’in, devletle siyasi iktidarın karar ve uygulamaları sonucudur. Ancak görüldüğü kadarıyla Avrupa sermayeli yatırımcı ve işletmeciler de bu durumdan yararlanmakta ve yaygın biçimde hak ihlalleri gerçekleştirmektedir. Çoğu Avrupa kökenli şirket, ülkelerinde sendika, toplu sözleşme ve grev haklarına saygı duymak durumunda olan sosyal diyalog mekanizmaları geliştirmiş, uluslararası sözleşmelerin ötesinde iç işleyiş ilkeleri oluşturmuştur. Fakat Türkiye performansları bu duruma tezat oluşturmakta, ortaya bir çifte standart çıkmaktadır. 74 https://www.evrensel.net/haber/376403/hugo-bossta-3-ayda-150-isci-isten-atildi 68 OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I SONUÇ 69