tarihinde atıldı. Bu tarihte Recticel ve Petrol-İş yönetimleri bir toplantı yaparak 25 Haziran 2019 tarihinde, TİS görüşmelerinin başlatılacağına dair bir protokol üzerinde uzlaştı. İmzalanan bu protokol çerçevesinde yürütülen müzakereler sonucunda da Petrol-İş ile Recticel yönetimi, 17 Aralık 2019’da toplu sözleşme imzaladı. Böylelikle Recticel işçileri, yaklaşık altı yıl devam eden bir örgütlenme sürecinin sonunda, toplu iş sözleşmesi hakkını kullanmayı başarmış oldu. Metal İşkolu Renault:40 Kaynak: Petrol-İş şirketin Türkiye’deki yerel yönetimi, Türkiye yasalarındaki çalışma ilişkileri mevzuatında yer alan boşlukları kullanarak yetki sürecini ve toplu sözleşme sürecini uzatacak itirazlarda bulundu. Yerel mahkemeler tersi yönde karar verseler de şirket yönetimi, işyerinin kimya sektöründe olmadığını iddia ederek hayli uzun süren işkolu tespit sürecini başlattı. Böylece sendikanın toplu sözleşme prosedürünü başlatmasına fiilen engel oldu. İşçiler işverenin sendikayı tanımamaya devam etmesi üzerine, kendilerini fabrikaya kilitleme eylemi gerçekleştirdi. Eylem devam ederken fabrika önünde açıklama yapan Petrol-İş Sendikası, işçilerin sendikal hakkının engellenmek istendiğine dikkat çekti. Sendikası - (2018 - Petrol-İş Recticel Eylemi) Petrol-İş Sendikası ve bağlı bulunduğu işkolu federasyonu, IndustriAll ile Belçika’daki ilgili işkolu sendikaları, şirket yönetimi ve şirketin Avrupa düzeyinde işyerlerinde çalışan temsilcilerin yer aldığı Avrupa İşletme Konseyi39 nezdinde yaptıkları girişimlerle işverenin sendikayı tanımasını talep etti ve bu sağlandı. Şirket, sendikanın toplu sözleşme yetkisine yönelik itirazını geri çekmeyi kabul etti Bilgi Fransız sermayeli Renault Group’un 2013 yılında IndustriAll ile imzaladığı “Sürdürülebilir Bir Gelişim ve Büyüme İçin Birlikte Taahhüt Etmek” başlıklı bir Küresel Çerçeve Sözleşme (KÇS) bulunuyor.41 Şirket aynı zamanda BM Küresel İlkeler Sözleşmesi’ni (Global Compact) 2001 yılında imzalamış bulunuyor. Mayıs 2015’te, metal işkolundaki büyük grev dalgasının başladığı işyerlerinden birisi de Bursa’da kurulmuş olan ve %51 hissesine Fransız Renault Grubu’nun sahip olduğu, Oyak Renault‘dur.42 İşçilerin sendika seçme haklarını savunmak, kendilerinden gizli sürdürülen toplu iş sözleşmelerinin sonuçlarını protesto etmek için başlattıkları kendiliğinden fiili grev ve protestolar, kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Bu süreçte Renault işverenleri, işçilerin kendi aralarında seçtiği temsilcilerle müzakereler yürüttü. İşçilerin büyük çoğunluğunun, üye 40 Konuya ilişkin bilgiler, referans verilen kaynakların dışında, Birleşik Metal-İş Sendikası Uluslararası İlişkiler Servisi yazışmalarından ve servis uzmanı Eyüp Özer ile gerçekleştirilen görüşmeden derlenmiştir. 41 Sözleşmenin tam metni için bkz: http://www.industriallunion.org/sites/default/files/uploads/documents/GFAs/Renault/ GFA2013renault_gfa_-_turkish.pdf (erişim: 26.08.2019) 42 Türk –Metal Sendikası’nın metal işkolundaki çok sayıda işyeri için, Madeni Sanayi İşverenleri Sendikası (MESS) ile yürüttüğü toplu pazarlık sonrası bir toplu sözleşme imzaladı. Bu toplu sözleşmeye itiraz eden sendika üyelerinin, başta Recticel’deki sendikal örgütlenmede önemli bir adım, 20 Haziran 2019 Bursa olmak üzere Marmara bölgesindeki metal işkolundaki işyerlerinde başlattığı protesto dalgası, işçi hareketinde Metal Fırtına adıyla anılan önemli bir hareket olarak tarihe geçti. Konuyla ilgili detaylar için şu kaynaklara bakılabilir: Koçak, Hakan. “Metal İşçilerinin İsyanı Nelere İşaret Ediyor.” Birikim Dergisi, https://www.birikimdergisi.com/guncel/1210/metaliscilerinin-isyani-nelere-isaret-ediyor (2015). Çelik, Aziz. “The wave of strikes and resistances of the metal workers of 2015 39 http://www.ewcdb.eu/body/786 48 OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I in Turkey.” Centre for Policy and Research on Turkey (Research Turkey) 4.10 (2015): 21-37. AV RUPA SERMAYELI İŞLE TMELERDE YAŞANAN KOLEK TIF İŞÇI HAK L ARI İHL AL VAK AL ARINDAN ÖRNEK LER 49