- 39 -
CDL-AD(2019)017rev
114. Bildirim şartının istisnaları. Yerel mevzuatın bir bildirim şartı koyduğu durumlarda,
ilgili kanun, nitelikleri veya büyüklükleri nedeniyle başkalarının haklarına önemli ölçüde
müdahale etmeyen (ve bu nedenle ilgili devlet yetkilileri tarafından yalnızca asgari düzeyde
önceden hazırlık yapılmasını gerektiren) toplantıları da göz önünde bulundurmalıdır. Bu tür
toplantılar, herhangi bir ön bildirim şartından (muaf tutulan kategorinin tanımı içerikten
bağımsız olduğu ve muafiyet ayrımcı muameleye yol açmadığı sürece) muaf tutulmalıdır. Bazı
ülkeler, az sayıda kişinin katıldığı toplantılar da dahil olmak üzere belirli toplantıları, önemli bir
aksamaya neden olma ihtimalleri olmadığından, bildirimde bulunma şartından açıkça muaf
tutmuştur.213 Ayrıca, bireysel göstericilerden, gösteri yapma niyetlerini yetkililere önceden
bildirmeleri istenmemelidir.214 Spontane toplantılar, doğaları gereği, herhangi bir bildirimde
bulunma gerekliliğinden de muaf tutulmalıdır. Yalnız bir göstericiye beklenmedik bir şekilde bir
veya daha fazla gösterici katılırsa ve toplantı büyürse, bu etkinlik spontane bir toplantı olarak
ele alınmalıdır.
Finlandiya, Toplantı Yasası, 22.4.1999/530, Madde 14 "Kamusal bir etkinliğinin bildirilmesi
[…], Katılımcı sayısının az olması, etkinliğin niteliği veya yeri itibarıyla, kamu düzeninin veya
güvenliğinin sağlanması ya da çevredekilere rahatsızlık verilmesinin veya çevreye zarar
verilmesinin önlenmesini ya da özel trafik düzenlemeleri yapılmasını gerektirmeyen halka açık
etkinlikler hakkında bildirim yapılmasına gerek yoktur."
Madde 3, Kamusal Toplantılar Kanunu, Moldova Cumhuriyeti (2008)
"Tanımlar
"Az sayıda katılımcının olduğu toplantılar" - 50 kişiden az bir kitleyi bir araya getiren halka açık
toplantılar."
Madde 12(5), Kamusal Toplantılar Kanunu, Moldova Cumhuriyeti (2008):
"Bildirim istisnaları
Az sayıda katılımcının bulunduğu toplantılarda yerel resmi makamlara bildirimde bulunulması
zorunlu değildir."
Columbia Bölgesi, Birinci Değişiklik Kapsamında 2004 Tarihli Toplantı Yasası, Madde 105:
"Bölgedeki bir caddede, kaldırımda veya diğer halka açık yollarda veya bir Bölge parkında, Birinci
Değişiklik kapsamında bir toplantı yapmak isteyen bir kişi veya grubun, toplantıyı
gerçekleştirmeden önce bir toplantı planının onaylanması için bildirimde bulunması veya onay için
başvurması gerekmez: 1) Toplantı halka açık kaldırımlarda ve yaya geçitlerinde yapılacak ve diğer
yayaların kaldırımları ve yaya geçitlerini kullanmasını engellemeyecektir; 2) Kişi veya grup,
toplantıya 50 kişiden daha az kişinin katılacağını ve toplantının Bölgedeki bir caddede
yapılmayacağını makul olarak öngörür veya 3) Toplantı, halka açık bir etkinliğe yanıt olarak
görüşlerin anında ve kendiliğinden ifade edilmesi amacına yöneliktir."
2. İzinden ziyade bildirim.
115. Toplantılarla ilgili yasal hükümler, toplantıyı düzenleyenin bir toplantı yapma niyetini
önceden bildirmesini gerektirebilir (Bu bağlamda bkz. toplantıları planlama ve düzenleme
özgürlüğü ile ilgili yukarıdaki bölüm, paragraf 54).215 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, ön izin
edilebilirlik kararı. Benzer şekilde, Rai ve Evans / Birleşik Krallık davasında, Başvuru No. 26258/07 ve 26255/07, 17 Kasım 2009
tarihli kabul edilebilirlik kararı; sınırlı, güvenlik hassasiyeti bulunan bir alandaki toplantılar için geçerli olan bir yasal izin şartına
uyulmaması nedeniyle cüzi bir para cezası verilmesinin orantılı olduğuna ve dolayısıyla bunun AİHS Madde 11'i ihlal etmediğine
karar verilmiştir.
213 Birleşik Krallık, durağan toplantılar için önceden bildirim şartı getirmez (1986 tarihli Kamu Düzeni Yasası, Madde 11, sadece
belirli halk yürüyüşleri için önceden bildirim gerektirir). Ermenistan ise 100'den az katılımcının bulunduğu toplantılar için bildirimde
bulunulmasını şart koşmaz (Madde 9, Toplanma Özgürlüğü Yasası, Ermenistan Cumhuriyeti, 14 Nisan 2011'de kabul edilmiştir).
Ayrıca bkz. Neil Jarman ve Michael Hamilton, "Protecting Peaceful Protest: The OSCE/ODIHR and Freedom of Peaceful Assembly"
(Barışçıl Protestoyu Korumak: AGİT/ODIHR ve Barışçıl Toplanma Özgürlüğü), Journal of Human Rights Practice, Cilt 1, No. 2, 2009, s.
208-235, s. 218 ve Chicago Park Bölge Yasası, Bölüm 7 C.3.8 (1) (50 kişiden az katılımcılı toplantılar için izin veya bildirim
gerekmediğini belirtir); Ayrıca bkz. Cox / City of Charleston, 416 F.3d 281, 284-287 (4. Daire, 2005).
214 Örneğin bkz. Nathan Kellum, a.g.e., not 210, s.425, "Uygulanması zorunlu emsal, izin planlarının kapsam açısından sınırlı olması
gerektiği görüşünü desteklemektedir" ve "["[b]ireyler ve küçük grup toplantıları asla bu tür zahmetli şartlara tabi tutulmamalıdır."
Bkz. Am.-Arab Anti-Discrimination Comm. / Dearborn Şehri, 418 F.3d 600, 608 (6. Daire, 2005); Bu kararda mahkeme, "potansiyel
olarak küçük gruplar için geçerli olan izin planları ve önceden bildirim şartlarının neredeyse her zaman aşırı geniş kapsamlı olduğunu
ve daha dar bir kapsama indirgenmediğini" belirtmiştir.