CDL-AD(2019)017rev
- 40 -
sistemlerini Sözleşme ile uyumlu bulmamıştır. İnsan Hakları Komitesi ise izin sistemi yerine
bildirim sistemini tercih ettiğini açıklamıştır. Bazı ülkelerde, yetki veya izin prosedürleri
anayasaya aykırı ilan edilmiştir.216 Her halükarda, orantılılık ilkesi bakımından barışçıl toplanma
özgürlüğü hakkına daha az müdahaleci olması nedeniyle tercih edilen bir bildirim rejimi, fiili bir
izin prosedürüne dönüştürülmemelidir. Bununla birlikte, halka açık bir yerin kullanımına
yönelik bir iznin verileceğine dair yasal bir varsayıma dayanan bir izin alma şartı (ilgili devlet
yetkilileri ret kararını gerekçelendirmek için kanıt sunamadığı sürece), önceden bildirimle aynı
amaca hizmet edebilir. Bir toplantıyı kısıtlamaya yönelik kriterler; zaman, yer ve tür ile sınırlı
olmalı ve içeriğe dayalı düzenleme için bir temel oluşturmamalıdır. Her şeyden önce, devlet
yetkilileri, toplantıyı düzenleyenin belirttiği amaç doğrultusunda bir etkinlik düzenlenmesini
esas itibarıyla uygun görmedikleri için kişileri toplanma hakkından mahrum edemezler.217
116. Binalarda gerçekleştirilecek toplantılar için bildirimde bulunma şartı konmamalıdır.
Ulusal düzenleyici çerçeveler, kamu binalarında düzenlenen toplantılar için, bu tür toplantılar
etkinliği kolaylaştırmak veya kamu düzenini ya da başkalarının haklarını korumak için herhangi bir
devlet eylemi gerektirmedikçe, önceden bildirimde bulunulmasını veya izin alınmasını şart
koşmamalıdır.218
117. Toplantıların çevrimiçi ortamda gerçekleştirilmesi için bildirim şartı
konmamalıdır. Ulusal düzenleyici çerçeveler, çevrimiçi toplantı düzenlenmesi için bildirimde
bulunulmasını veya izin alınmasını şart koşmamalıdır ya da (bkz. toplantılar öncesinde,
sırasında veya sonrasında internet erişimini kısıtlamayı veya engellemeyi amaçlayan internet
kapatmalarıyla ilgili paragraf 67).
118. Bildirim süreçleri açık, adil, şeffaf ve takibi kolay olmalıdır. Bir toplantı hakkında
yetkilileri bilgilendirme prosedürleri de dahil olmak üzere düzenleyici gereklilikler, herkes açısından
açık ve takibi kolay olmalı ve organizatörlerin (birden fazla kurumu değil) tek bir kurumu
bilgilendirmesi yeterli olmalıdır. Kamu yetkilileri; çevrimiçi, posta, e-posta veya elden teslim dahil
olmak üzere çeşitli yollarla bildirim yapılmasının mümkün olmasını sağlamalıdır. Bildirim
prosedürleri, diğer dillerde veya Braille alfabesiyle hazırlanmış versiyonları da dahil olmak üzere
herkes tarafından kolayca erişilebilir olmalıdır.219 Süreç adil ve şeffaf olmalıdır, böylece bir toplantıyı
organize etmek isteyen herkes bunu eşit koşullarda yapabilir (bkz. 'Eşitlik ve ayrımcılık yapmama',
paragraf 101 ve devamı) ve etkinliklerinin gerçekleşmesini sağlamak için atmaları gereken
adımlardan haberdar olur.
119. Bildirim süreçleri aşırı derecede zahmetli olmamalıdır. Resmi makamlara önceden
bildirimde bulunma prosedürü zahmetli veya aşırı bürokratik olmamalı, talep edilen bilgiler asgari
düzeyde (yani tarih, saat, süre, yer/güzergah, toplantının amacını belirten kısa bir cümle,
organizatörün adı, adresi ve iletişim bilgilerinden ibaret) olmalıdır.220 Aşırı derecede zahmetli ve
gereksiz ek şartlar, muhtemel toplantı organizatörlerini veya katılımcılarını caydırabilir ve
dolayısıyla barışçıl toplantı özgürlüğünü sekteye uğratabilir. Örneğin, resmi kimlik belgesi ibraz
etme yükümlülüğü hem aşırı bürokratik hem külfetli olur ve gereksizdir. İlgili yasalar ve
düzenlemeler, bildirim belgesinin birden fazla organizatörü isimleriyle belirtmesini, etkinliğe
Gürcistan Anayasa Mahkemesi, bir yerel yönetim organının bir bildirimi reddetmesine izin veren ilgili bir yasanın (Madde 8,
paragraf 5) bir bölümünü iptal etmiştir (Böylece uygulamada önceden bildirimden ziyade etkili bir ön lisans sistemi oluşturmuştur) bkz. Gürcistan Genç Avukatlar Birliği Zaal Tkeshelashvili, Lela Gurashvili ve Diğerleri / Gürcistan Parlamentosu (5 Kasım 2002)
N2/2/180-183. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, bir izin veya bildirim prosedürü uygulanıp uygulanmadığına bakılmaksızın,
prosedürün amacının “herhangi bir toplantının, mitingin veya diğer toplantıların sorunsuz bir şekilde yürütülmesini teminat altına
almak için yetkililerin makul ve uygun tedbirleri almasına izin vermek" olması gerektiğine karar vermiştir.”; bkz. Sergey Kuznetsov
(2008), a.g.e., not 80, paragraf 42.
217 Hyde Park - Moldova (No. 3) (2009), a.g.e., not 173, paragraf 26; Edwards / Güney Carolina, 372 US 229, 236237 (1963).
218 Krupko ve Diğerleri / Rusya, Başvuru No. 26587/07, 26 Haziran 2014, paragraf 55-57; Mahkeme, bir binada gerçekleştirilen
toplantılar için önceden bildirimde bulunulmasının beklenmemesi gerektiğini belirtmiştir.
219 Bu, engellileri de içermelidir; bkz. BM Özel Raportörü Raporu (2014), A/HRC/26/29, a.g.e., not 138, paragraf 34. Ayrıca
<http://www.w3.org/WAI/intro/wcag> adresinde bulunan, Dünya Çapında Web Konsorsiyumu'nun engelli kişiler için web içeriği
erişilebilirliği hakkındaki yönergelerine bakınız.
220 Bkz. BM Özel Raportörü Raporu (2013), BM Dok. A/HRC/23/39, a.g.e., not 56, paragraf 52-53.
216