İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi dır. Yargılanan bir kimse suçlu veya suçsuz bulunacaktır. Mahkeme, suçluluk hali ile ilgili karara varmak için bir usûl izler. Bu usûl kurallara dayanır. Bu kuralların amacı sanığın adil yargılanmasını sağlamaktır. Sanığın suçlu olup olmadığına karar vermeniz zordur. Genellikle raporunuzda sanığın suçlu olup olmadığıyla ilgili görüşlerinizi ifade etmeniz uygun değildir. “Herhangi bir yargılamadaki en önemli kararla ilgili bir görüş bildirme hakkından beni mahrum bırakıyorsunuz.” diyebilirsiniz. Cevap: Evet, öyle yapıyoruz ve bunun nedenleri var: Suçlulukla ilgili karar bütün delillerin değerlendirilmesi sonucunda verilir. Delil derken tanıkların mahkemede verdiği ifadeler, teknik takip sonucu elde edilen fotoğraf veya görüntü, parmak izi incelemesi, telefon dinlemeden elde edilen kayıtlar vb.’den bahsediyoruz. Siz bütün delilleri görmüş veya duymuş olacak mısınız? Örneğin: Delilleri değerlendirmek tanıkların davranışlarını değerlendirmek anlamına gelir. Her bir tanığı değerlendirecek kadar yakın mıydınız? Mahkemenin kararına katılmıyorsanız ve suçluluk konusundaki kararınız yanlışsa ne olacak? Görüşünüzü yayımlayarak sanığı, mağduru ve başkalarını üzebilirsiniz. Soru: O halde raporumda delillerden bahsetmeyecek miyim? Cevap: Aslında bahsedeceksiniz. Ancak sanığın suçlu olup olmadığıyla ilgili kendi vardığınız sonucu işin içine katmadan bunu yapacaksınız. Önemli delilleri raporunuzda özetlemeniz uygun olur. Soru: O zaman delilleri de not alacak mıyım? Cevap: Evet. Size daha çok iş çıkıyor. Her duyduğunuzu yazabilmeniz bir mucize olurdu. Yine de her tanığın sunduğu delillerin özünü özetlemeye çalışın. Soru: Aklım karışmaya başladı. Delillerle ilgili bir görüş bildirmeyeceksem neden delillerle ilgili not alayım? Cevap: Her raporda sanık lehine ve aleyhine delillerle ilgili temel hususlar konusunda bir özet yer almalıdır. Aksi halde raporunuzun pek bir anlamı olmaz. Davayla ilgili olgulara dair bir arka plan bilgisi vermezseniz kuralların ihlal edilip edilmediğiyle ilgili yazdıklarınızı anlamak zor olabilir. Ayrıca, sanığın suçlu olup olmadığıyla ilgili görüş bildirmenizin uygun olduğu bazı durumlar da vardır. Soru: Nedir bunlar? Cevap: Uluslararası Hukukçular Komisyonu’nun yayımladığı kılavuza göre, mahkemenin devlet tarafından sanığa baskı uygulamak için kullanılma ihtimalinin olduğu siyasi davalarda delilleri değerlendirmeniz önerilir. Bu türden davalarda suçlamalar bir nevi uydurmaca olabilir ve sizin de sanığın suçlu bulunması için uygun delilin olmadığını göstermeniz gerekebilir. Bizim önerimiz, çalışmanıza destek veren STÖ’yle izlediğiniz davanın mahkeme kararını sorgulayacağınız bir dava olup olmadığını tartışmanızdır. 15 İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi.indd 15 27.05.2017 17:34