İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi kullandırılmadığına bakmak raporunuz açısından önemlidir. Ayrıca hâkim veya savcının ifade alınırken sordukları sorularda ayrımcı bir tutum sergileyip sergilemedikleri de adil yargılamanın gerçekleşip gerçekleşmediğini anlamak açısından önemli bir göstergedir. Özellikle kadın, LGBTİ (Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Transgender, İnterseks), çocuk, azınlık (etnik, dini, dil) siyasi hükümlülere karşı yargılama aşamasında önyargılı sorular sorması ya da azarlayıcı hitaplarda bulunması raporunuz açısından önemlidir. Yalnız ayrımcı tutum ve söylemlerin tespitinde son derece dikkatli olunmalıdır, size eşlik eden partneriniz ya da destek sunan STÖ ya da avukat ile bu konuyu mutlaka tartışıp sonuca bağlamanızı tavsiye ederiz. Unutulmaması gereken nokta nesnel olmanız gerektiği!! 15. Hâkim kararının gerekçelerini açıklamalıdır. Bir hâkimin aşağıdaki basmakalıp cümleleri kullanarak açıklama yapmadan karar vermesi uluslararası standartlara göre uygun değildir. “Sanığın duruşma tarihine kadar tutuklu kalmasını emrediyorum. Duruşma dört ay sonra yapılacaktır”. “Sanığı suçlu buluyorum ve on yıl hapis cezası veriyorum. Mahkemeye bir günlüğüne ara verilmiştir”. Neden? Neden? Biz nedenini bilmek istiyoruz! Hâkim, kamuya açık bir şekilde kararının gerekçelerini açıklamalı ki savunma karara karşı yüksek mahkemeye itiraz edilip edilemeyeceğini değerlendirebilsin. Eğer hâkim kararı için hiçbir gerekçe belirtmezse, yüksek mahkemenin kararı iade edip gerekçe yazılmasını istemesi zaman kaybına neden olur. Burada da, bir ceza avukatına danışarak izlediğiniz davanın kararında hâkimin yeterli gerekçe sunup sunmadığını öğrenebilirsiniz. Genellikle hâkimler gerekçelerini hızlıca okurlar. Gerekçeyi belki de önceden yazmışlardır, sonra bunu hızlıca okurlar. Karar duruşması tutanağının yanı sıra daha sonra açıklanacak gerekçeli kararın bir nüshasını almak için elinizden geleni yapın. Çocuklar için Özel Durumlar Genellikle 18 yaşının altındaki kişiler çocuk veya genç olarak tanımlanır. Birleşmiş Milletler Çocuk Adalet Sisteminin Uygulanması Hakkında Asgari Standart Kuralları [Pekin (Beijing) Kuralları] adalet sisteminin çocukları içeren davalarda nasıl bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Birincil amaç, çocuğun gelişimine destek olmaktır. Bir kurumda veya hapiste tutukluluk son çare olarak kullanılmalıdır. Uluslararası standartlar çocuk sanıkların olduğu davaların halka kapalı duruşmalarda görülebilmesini uygun görmektedir. Bu nedenle çocuk sanıkların olduğu davalarda çocuğun kimliği mutlaka gizli tutulmalıdır. Çocuk mahkeme29 İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi.indd 29 27.05.2017 17:34