D İ N , TO P LU M S A L C İ N S İ Y E T V E K Ü LT Ü R E O D A K L A N A R A K D E R S K İ TA P L A R I N I N İ Ç E R İ Ğ İ N İ N K A P S AY I C I H A L E G E T İ R İ L M E S İ ZORLU SORULAR VE DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR KARAKTERLERİN SUNUMU KİMLİKLER, GÖRÜNTÜLER VE RESİMLERİN AÇIKLAMALARI KAYNAK VE TARZ SEÇİMİ TAVSİYELER VE ÖNERİLEN YAKLAŞIMLAR ÖNERİLEN UYGULAMALAR VE / VEYA UMUT VEREN UYGULAMALARDAN ÖRNEKLER 1 Çeşitlilik ve değişim potansiyelini göstermek için her toplumsal cinsiyete ilişkin farklı adlandırmaları, özellikleri ve eylemleri anlatın, belki de diğer kültürlerden örnekler verin. • Örnek: On dokuzuncu yüzyılın başında doğan Luiza Mahin, Afro-Brezilyalı bir özgürlük savaşçısıydı. Doğal bir lider olan Mahin, Brezilya’nın Bahia eyaletinde isyanlarda ve köle ayaklanmalarında rol aldı. Sokak satıcısı olan Mahin, işini direniş mücadelesinde mesajlar ve broşürler için bir çıkış noktası olarak kullandı. “Revolta dos Males” (1835) ve “Sabina” (1837-1838) köle isyanlarında önemli bir rol üstlendi. 2 Ülkenizdeki cinsiyet eşitliğinde kaydedilen resmi ve gerçek ilerlemeye dikkat çekin. Birçok ülkede meslekler artık karma hale gelmiştir. • Vietnam’da 1-3. Sınıflar için hazırlanan sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan resimler ve hikayeler (Eğitim ve Teknoloji Bakanlığı, 2008), okullarını temiz tutmak için birlikte aynı işi yapan kız ve erkek çocuklarını, çalışan kadınları ve ev işlerine katılan erkek çocuklarını göstermektedir. 1 Öğrencileri, tarihsel kaynakları ve farklı kültürlerin coğrafi sınırlarını inceleyerek kimlikle ilgili terimlerin önemini incelemeye teşvik edin. • “Budist dünyası” veya “Arap-İslam medeniyeti” gibi terimlerin ne anlama geldiğini düşünün. “Batı toplumları” ve “Doğu toplumları” coğrafi durumlara, politik sistemlere, dini geleneklere mi yoksa başka bir şeye mi işaret ediyor? • Bir yurttaşlık ders kitabı, bir toplumu, sayısız kültürel, politik ve entelektüel güçten etkilenen farklı dini ve dini olmayan bakış açılarının karışımı olarak gösterebilir. 2 Ortak yönleri ve farklılıkları gösterin. • İpek Yolu boyunca, Akdeniz çevresinde ve diğer kültürel kavşaklarda temasa geçen farklı kurumlar ve kültürler arasındaki alışverişleri ve birbirlerinden yapılan alıntıları inceleyin. • Birbirlerinden çok uzak ve oldukça farklı görünen ülkelerde yaşam biçimleri, giyim, yiyecek ve çocukların eğitimi arasındaki ödünçleşmeyi ve bağlantıları gösterin. Örnek: tüm dünyada belirli kalıcı özelliklere sahip masallar; dünya tarihine damgasını vuran ve farklı kültürel alanlarda tanınan önemli isimler. 3 Tüm klişelerin ve kalıpyargıların yanlış olmadığını açıklayın: bunlar karmaşık gerçekliğin bir parçasını tasvir edebilirler. Örnek: Doğu’nun çok kolay silinemeyecek Batı’daki imajı üzerinde düşünün. Klişeler, gerçeğin bir kısmını yansıtabilir, örneğin çöldeki develer ve petrol kuyuları veya celaba ya da kefiye giyen erkeklerin, başı kapalı kadınların olduğu kalabalıklar Arap ve Müslüman dünyasını gösterebilir. (Karşılaştırmalı ders kitapları çalışması Avrupa-Arap diyaloğu 2015 çerçevesi). Haber makaleleri, arşivler, şiir, dini düşünceler ve benzerleri dahil olmak üzere anlam ve ifade farklılıklarını keşfetmek için çeşitli bilgi kaynaklarını belirleyin ve analiz edin. • Örneğin, sömürge olgusunu inceleyin, bir ders kitabında sömürge altındaki ülke, bağımsızlığı için savaşanlar ve sömürge altındaki ülkedeki sömürgeye muhalif olanların ürettiği metinler, kayıtlar ve posterler kullanılabilir. 19