D İ N , TO P LU M S A L C İ N S İ Y E T V E K Ü LT Ü R E O D A K L A N A R A K D E R S K İ TA P L A R I N I N İ Ç E R İ Ğ İ N İ N K A P S AY I C I H A L E G E T İ R İ L M E S İ
Başlıca uluslararası hukuki belgeler
Bu kılavuz, uluslararası belgelerde yer alan evrensel değerlere dayanmaktadır. Ders kitapları, eğitim konusunda insan hakları temelli bir yaklaşım benimsemeli ve imkan dahilinde
öğrenenlere ilgili yasal belgelerin bazı yönlerini tanıtmalıdır. Aşağıda bu tür araçların bir
referansı bulunmaktadır.
KABUL EDİLDİĞİ YIL
DERS KİTAPLARI VE ÖĞRENME KAYNAKLARI İLE İLGİLİ KISIMLAR
2007
UNESCO Yerli Halkların Hakları Bildirgesi
(Madde 14.1) Yerli halklar kendi eğitim ve öğretim kültürlerine uygun bir şekilde kendi dillerinde eğitim veren eğitim sistemlerini ve kurumlarını kurma
ve kontrol etme hakkına sahiptir.
2006
BM Engelli Kişilerin Haklarına Dair Sözleşme
(Madde 24.3) Taraf Devletler engellilerin toplumun eşit üyeleri olarak eğitime tam ve eşit katılımlarını kolaylaştırmak için yaşamı ve sosyal gelişim becerilerini öğrenmelerini sağlar. Taraf Devletler bu amaçla aşağıda belirtilen
tedbirleri alır:
(3.a) Braille ve diğer biçimlerdeki yazıların okunmasının öğrenilmesi, beden
dilinin ve alternatif iletişim araçları ve biçimleri ile yeni çevreye alışma ve bu
çevrede hareket etme becerilerinin öğrenilmesi, akran desteği ve rehberlik
hizmetlerinin kolaylaştırılması.
2005
UNESCO Kültürel İfadelerin Çeşitliliğinin Korunması ve Geliştirilmesi
Sözleşmesi
Madde 12 – Uluslararası İşbirliğinin Teşvik Edilmesi
Taraflar kültürel ifadelerin çeşitliliğinin geliştirilmesine elverişli koşulların
oluşturulması için ikili, bölgesel ve uluslararası işbirliklerini güçlendirmek,
özellikle
(12.d) yeni teknolojilerin kullanılmasını desteklemek, bilgi paylaşımını ve
kültürel anlayışı geliştirmek için ortaklıkları teşvik etmek ve kültürel ifadelerin çeşitliliğini teşvik etmek için çaba göstereceklerdir
2001
UNESCO Kültürel Çeşitlilik Evrensel Bildirgesi
UNESCO Kültürel Çeşitlilik Evrensel Bildirgesinin uygulanmasına yönelik eylem planının ana hatları Ek II
Eğitim yoluyla kültürel çeşitliliğin olumlu değerine ilişkin farkındalığı arttırmak ve bu amaçla müfredat tasarımını ve öğretmen eğitimini iyileştirmek.
1992
UNESCO Ulusal veya Etnik, Dini veya Dilsel Azınlıklara Mensup Olan
Kişilerin Haklarına İlişkin Bildiri
(Madde 4.2.) Devletler, mümkün olduğu kadar, azınlıklara mensup kişilerin
ana dillerini öğrenmeleri veya ana dillerinde eğitim almaları için yeterli imkanlara sahip olabilecekleri gerekli tedbirleri almalıdırlar.
(Madde 4.4) . Devletler gerektiği takdirde, kendi ülkelerinde var olan azınlıkların tarih, gelenekler, dil ve kültürleri ile ilgili bilgiler almalarını özendirmek için
eğitim alanında tedbirler almalıdırlar. Azınlıklara mensup olan kişiler, toplumun
bütünü hakkında bilgi edinebilmek için yeterli imkanlara sahip olmalıdırlar.
27