SEÇMELİ DİN DERSLERİ KİTAPLARI ULUSLARARASI İNSAN HAKLARI STANDARTLARI ÖZELDE TOLEDO KLAVUZ İLKELERİYLE UYUMLU MUDUR?
Doktriner Olmayan
Bu kitaplara baktığımızda “dinimiz”, “ilahi kitabımız”, “Peygamberimiz” gibi ifadeler
yaygın bir şekilde kullanılmakta mıdır? Kullanılmaktaysa, din doğması olgusuna yol
aҫacak biçiminde mi öğretilmektedir?
97
Yansız
Bu ilke ҫerҫevesinde şu sorular sorulacaktır: Bu kitaplarda herhangi bir yoruma girilmeden farklı inançlara da değinilmekte midir? Diğer bir deyişle, başka din ve inanҫlara
yansız bir şekilde yer verilmekte midir?
Böylesine bir sorgulama, giriş kısmında da belirtildiği gibi Milli Eğitim Bakanlığı
Din Öğretimi Genel Müdürlüğü’nün 15 Ocak 2021 tarihinde vermiş olduğu cevap uyarınca Hıristiyanlık veya Musevilik gibi dini azınlıklara veya farklı inanҫlara ait öğrencilerin veya velilerinin istemeleri halinde söz konusu seҫmeli din derslerini tercih edebilme hakları göz önüne alındığında, bu derslerin kapsayıcı, doktriner olmayan ve yansız
nitelikler taşıyıp taşımadığını anlamada daha önem arz etmektedir. Bu sorular bir de
İslam dinine inanan öğrencilerin de diğer dinleri ne kadar kapsayıcı, doktriner olmayan
ve yansız bir yaklaşımla öğrendiğini de anlamamızı sağlayacaktır.
Özetle, özelde Toledo Klavuz İlkelerinin ve genelde insan hakları ilkelerinin derslerin iҫeriklerinin belirlenmesinde ve derslerin öğretilmesinde önemle uygulanması gerekmektedir. Nitekim aşağıdaki bölümde bu hususlar doğrultusunda seҫmeli din dersi
kitapları incelenecektir. Kitapların incelenmesine başlamadan önce önemli bir konuya
değinmekte fayda olacaktır. Basında da gündeme getirildiği gibi Din Hizmetleri Genel
Müdürlüğü’nce hazırlanan hutbelerin sonunda imamlar tarafından veya web siteleri
aracılığıyla ailelere okullarda seҫmeli din derslerini tercih etmeleri yönünde tavsiyelerde bulunulmaktadır:
“Okullarımızda ders seçme süreci 24 Şubat 2017 tarihine, yani önümüzdeki cuma
gününe kadar devam etmektedir. Geleceğimizin teminatı yavrularımızı okullarımızda tercihe bağlı olarak okutulan Kuran-ı Kerim ve Peygamber Efendimizin Hayatı
derslerini seçmeye teşvik edelim. Çocuklarımıza Yüce dinimiz İslam’ı, Kerim Kitabımız Kur’an’ı, Peygamberimizin örnek hayatını öğretmenin anne babalar olarak
üzerimize düşen dini bir vazife olduğunu unutmayalım.”
98
Devlet kurumlarının seҫmeli din derslerin seҫilmesi noktasında ailelere hiҫbir şekilde
baskı uygulamaması gerekmektedir.
97 A.g.k., s. 8.
98 “Diyanet’ten Cuma hutbesinde ‘Seçmeli din dersi’ propagandası”, Evrensel, 18 Şubat 2017, https://www.evrensel.net/
haber/308763/diyanetten-cuma-hutbesinde-secmeli-din-dersi-propagandasi, erişim tarihi 11 Şubat 2021; Ayrıca bkz. “MEB’den
Diyanete Dini Ders Fetvası”, Eğitim Sen, 16 Şubat 2016, http://egitimsen.org.tr/mebden-diyanete-dini-ders-fetvasi/, erişim
tarihi 11 Şubat 2021; “Din, Ahlak ve Değerler Alanı Seçmeli Ders Seçim Süreci Devam Ediyor”, T.C. Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı Konya Müftülüğü, 11 Şubat 2019, https://konya.diyanet.gov.tr/sayfalar/contentdetail.aspx?MenuCategory=Kurumsal&ContentId=1147, erişim tarihi 18 Ocak 2021; Kayhan Ayhan, “Valilik, müftülük, il milli eğitim ve dernek, seçmeli
din dersleri için birleşti”, Cumhuriyet, 17 Ocak 2021, http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/valilik-muftuluk-il-milli-egitim-vedernek-secmeli-din-dersleri-icin-birlesti-1806606, erişim tarihi 11 Şubat 2021.
45