SEÇMELİ DİN DERSLERİ KİTAPLARI ULUSLARARASI İNSAN HAKLARI STANDARTLARI ÖZELDE TOLEDO KLAVUZ İLKELERİYLE UYUMLU MUDUR?
Tevrat’ın içeriğinden hiç bahsedilmemiştir. Bu durum diğer din ve inaçların da öğrenilmesi gerektiğine dair Toledo Klavuz İlkeleri’yle uyumlu değildir. Örneğin kapsayıcı
olma ilkesiyle çelişki arz etmektedir.
“Kur’an-ı Kerim’i Güzel Okuma” başlıklı ikinci ünitede Maide, Muhammed, Hadid
sureleri okunacak sureler içinde sayılmış, ancak ne Türkçe mealleri ne de özetleri aktarılmıştır. Kâfirun, Kureyş, Fil, Maun ve Haşr surelerine ise Türkçe mealleriyle birlikte
yer verilmiştir. Bu surelerin neden seçildiği yine açık değildir.
12. sınıf kitabında da iki ünite bulunmaktadır ve başlıkları 10. ve 11. sınıf kitaplarındakilerle aynıdır. Birinci ünitede “Hz. İsa ve Toplumu” alt başlığında Hz. İsa’nın annesi
Hz. Meryem’den ve kendi hayatı ile mucizelerinden bahsedilmektedir. Hz. İsa’nın Allah’ın gönderdiği hak dininden uzaklaşan Yahudilerin dinin özüne dönmesini sağlamak,
helal ve haramdaki aşırılıkları düzeltmek için görevlendirildiği anlatılmaktadır. Hatta
Nisa suresinin 156-158. ayetlerine atıfla Hz. İsa’nın yerine yanlışlıkla başka birisinin
asıldığı, aslında Hz. İsa’nın Allah katına yükseldiği söylenmektedir. Roma İmparatorluğu’nun resmi dininin Hıristiyanlık olmasından sonra dini esaslarda değişiklikler olduğu
ve Hıristiyanlığın tevhid dini olmaktan çıkıp baba, oğul ve kutsal ruhun birleşiminden
oluşan teslis anlayışının hâkim kılındığından; İncil’in tahrif edilip yerine başka İncil’lerin ortaya çıktığından bahsedilmektedir. Bu bölümde İncil’in içeriğinden ve Hz. İsa’nın
öğretilerinden hiç bahsedilmemiştir. Böylesi bir durum diğer din ve inançların öğrenilmesi gerektiğine dair ilkeyle de çelişki arz etmektedir.
Bu ünitede, haksızlığın sıradanlaştığı toplumlarda huzursuzluk, kargaşa ve anarşinin yaygınlaşacağının ve adaletin gerçekleşmesi için asla imtiyaz ve kayırmanın olmaması gerektiğinin Hz. Muhammed tarafından dile getirildiğinden bahsedilmektedir.
Haliyle adalet kavramına vurgu yapılması hukuk ve hukuk devletinin özünün anlatılması anlamında önemlidir. Bu ilişkinin detaylıca anlatılması din ve inançların insan
haklarıyla ilişkilendirilmesi ilkesiyle uyum sağlaması anlamında önem arz edecektir.
“Kur’an-ı Kerim’i Güzel Okuma” başlıklı ikinci ünitede İsra, Müminun ve Kasas sureleri sayılmış, ancak ne Türkçe meallerine ne de özetlerine yer verilmiştir. Asr ve Kadir
sureleri ise Türkçe mealleriyle aktarılmıştır. Bu surelerin de neden seçildiği açık değildir.
194
195
196
3.3. Peygamberimizin Hayatı Ders Kitapları
Ortaokul 5. sınıfta okutulan bu kitaptaki “Peygamberimizin Çocukluk Yılları” başlıklı ünitede Medine Sözleşmesi’nden bahsedilerek, Medine’de yaşayan herkesin din ve
inanç hürriyetinin güvence altına alındığı anlatılmıştır. Bu sözleşmenin İslam’ın inanç
hürriyetine verdiği önemi vurguladığı belirtilmiştir. Bu, Toledo Klavuz İlkeleri’nden
birisi olan din ve inançların insan hakları gibi kavramlarla ilişkilendirilmesi noktasında
önemlidir. Ayrıca “Veda Haccı ve Veda Hutbesi”nde Hz. Muhammed’in kadın haklarına
saygı duyulmasına, insanların aynı atadan çoğaldıklarına ve birbirlerine üstün olmadıklarına dair ifadelerine yer verilmektedir ki bu da aynı ilke çerçevesinde önemlidir.
197
198
194 A.g.k., ss. 20-33.
195 Faruk Salman, Nazif Yılmaz, Seyyid Ahmet Uzun, “Ortaöğretim Kur’an-ı Kerim 12 Ders Kitabı”, Devlet Kitapları, Ankara, 2019,
ss. 13-21.
196 A.g.k., ss. 31-33.
197 Bekir Pınarbaşı, “Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokul-Peygamberimizin Hayatı 5 Ders Kitabı”, Tutku Yayıncılık, Ankara, 2019, s. 40.
198 A.g.k., s. 45.
59