SEÇMELİ DİN DERSLERİ VE KİTAPL ARI HAKKINDA iNSAN HAKL ARI TEMELLi BiR DEĞERLENDiRME Birinci konu “İman ve İslam” kavramlarını açıklamaktadır. Bu başlık altında iman ve İslam kavramları arasındaki ilişkiye değinilmektedir, fakat kavramların mahiyetiyle ilgili tartışmalara girilmemeye çalışılmıştır. İkinci konuda kelime-i tevhid ve kelime-i şehadet arasındaki mahiyet farkına değinilmekte; bu kavramların anlamları üzerinde durulmakta; hat, tezhip gibi görsellerden de yararlanılmaktadır. Üçüncü konuda imanın insana kazandırdığı özelliklerden bahsedilmektedir. İman bakımından insanların sınıflandırılmasına örneklerin verildiği dördüncü konuda mümin, kâfir ve münafık kavramları ele alınmakta, müşrik ve ehl-i kitap kavramlarına da öğrencinin düzeyi dikkate alınarak yer verilmektedir. Son konuda ise Esma-i Hüsna’dan Allah (c.c.), el-Vâhid, el-Ehad, elMü’min isimleri tanınmaktadır. “İbadet ve İnsan” başlıklı ikinci ünite kapsamında “İmanın Göstergesi: İbadet”, “İbadetin Kabul Şartları”, “İbadet ve Salih Amel”, “İbadetlerin İnsana Kazandırdıkları”, “Esma-i Hüsna’yı Tanıyorum” konularına yer verilmektedir. Bu ünitede şu kazanımlar ve amaçlar hedeflenmektedir: Birinci konuda ibadet kavramı ve ibadetin yapılma gayesi açıklanmaktadır. İman ve ibadet arasındaki ilişkiye yer verilmekte, ibadetin imandan bir cüz olup olmadığı gibi tartışmalara girilmemeye çalışılmaktadır. İkinci konuda ibadetin kabul şartları sayılmaktadır. Niyet, ihlas ve sünnete uygunluk konularına yer verilmekte; ibadetin şeklinin, sayısının ve zamanının “Şâri‘” tarafından belirlendiğine vurgu yapılmaktadır. Üçüncü konuda ibadetler ile salih ameller ilişkilendirilmektedir. İbadet ve salih amel arasındaki ilişki ele alınmakta, vakitleri belirlenmiş ibadetler ile belirli bir vakte bağlı olmayan ibadetlere değinilmektedir. Kuran-ı Kerim okumak, anne ve babaya itaat, sıla-i rahim, Allah’ı zikir, helal kazanç gibi salih amellere örnekler verilmektedir. Dördüncü konu ibadetin insana kazandırdığı ahlaki olgunluğu değerlendirmektedir. Son konu ise Esma-i Hüsna’dan es-Samed, er-Rakîb, el-Vedûd isimlerini tanımlamaktadır. Müminlerin özelliklerine değinilen üçüncü ünite kapsamında “Müminlerin Özü ve Sözü Doğrudur”, “Müminler Namazlarına Özen Gösterirler”, “Müminler İyiliği Emreder, Kötülüğü Engellerler”, “Müminler Yoksulun Hakkını Gözetirler”, “Müminler İsraftan ve Cimrilikten Sakınırlar”, “Esma-i Hüsna’yı Tanıyorum” konularına yer verilmektedir. Bu ünitede aşağıdaki kazanımlar ve amaçlar hedeflenmektedir: Birinci konuda ayet ve hadislerden hareketle doğrulukla ilgili çıkarımlarda bulunmaya çalışılmaktadır. Asr-ı Saâdet’ten ve tarihimizden örnek olaylara yer verilmekte, öğrencilerin konuyu kavramasına yönelik düzeye uygun etkinlikler tasarlanmaktadır. İkinci konuda namazı özenli kılmanın müminlerin en önemli özelliklerinden biri olduğunun altı çizilmekte, huşu kavramına öğrenci düzeyi dikkate alınarak yer verilmektedir. Üçüncü konuda müminlerin iyiliği emretmek, kötülüğü engellemekle ilgili sorumlulukları değerlendirilmektedir. İyiliği emretme ve kötülüğü engellemenin bireysel ve toplumsal yönü ile kamu otoritesini ilgilendiren alanları seviyeye uygun örneklerle ele alınmaktadır. Dördüncü konuda yoksulun hakkını gözetmenin önemli bir dini görev olduğu savunulmakta, yoksulun hakkını gözetme konusunda tarihi ve güncel olaylardan örnekler verilmektedir. Beşinci konu israf ve cimriliğin önemli birer ahlaki zafiyet olduğunu vurgulamaktadır. Son konu ise Esma-i Hüsna’dan el-Bâsit, el- Muhsin, el-Mani’ isimlerini tanımlamaktadır. 9 9 12 “Din ve hukukun menşe anlamında kaynağını, hüküm koyma yetkisinin asıl sahibini belirtmek için kullanılan fıkıh usulü terimi” (Türkiye Diyanet Vakfı, “İslâm Ansiklopedisi”, https://islamansiklopedisi.org.tr/sari, erişim tarihi 11 Şubat 2021).