Uluslararası Başvuru Mekanizmaları
Avrupa İnsan Hakları Mahkeme’sine (AİHM)
Bireysel Başvuru
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve EK Protokollerinde güvence altına alınan haklarınızdan en az birinin devlet tarafından ihlal
edilmesi hâlinde AİHM’e bireysel başvuru yapabilirsiniz. AİHM’e gerçek
kişiler yanında, tıpkı AYM başvurularında olduğu gibi, dernek ve vakıflar da tüzel kişiliklerine yönelik ihlaller nedeniyle başvuru yapabilirler.
Hak ihlalini gerçekleştiren “devlet” veya “ihlal sırasında kamu gücü
kullanmakla yetkili kamu kurumu/görevlisi” olmalıdır. Örneğin; Aile
ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ya da il müdürlükleri, Milli Eğitim Bakanlığı ya da İl Milli Eğitim Müdürlüğü gibi.
Devletin hakları doğrudan ihlal etmesi yanında hak ihlalinin önlenmesine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmemesi de başvuru
konusu yapılabilir, yani devletin hakları sağlamak ve korumak için
gerekli tedbirleri almaması da bir hak ihlalidir.
AİHM’e başvuru için gerekli şartlar;
• Sözleşme ve EK Protokoller’de güvence altına alınan haklarınızdan en az birinin ihlal edilmiş olması gereklidir.
• Hak ihlalini yapanın devlet ve kamu kurumu ya da kamu görevlileri olması gereklidir (kişiler ve ticari işletmeler aleyhine
AİHM’e başvuru yapılamaz).
• Başvurunuzu, iç hukuk yollarının tüketilmesinden sonra altı ay
içinde yapmalısınız.
• Başvuranın kimliği belli olmalıdır.
• Aynı konuda başka bir uluslararası mekanizmaya başvurulmamış olmalıdır.
15