SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ İÇİN ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ VE TOPLANTI VE GÖSTERİ HAKKI KILAVUZU
taşıyarak veya kimliklerini gizlemek amacıyla yüzlerini tamamen veya kısmen bez vesair
unsurlarla örterek katılanlar iki yıl altı aydan dört yıla kadar,
b) Yasadışı örgüt ve topluluklara ait amblem ve işaret taşıyarak veya bu işaret ve amblemleri
üzerinde bulunduran üniformayı andırır giysiler giyerek katılanlar ile kanunların suç saydığı
nitelik taşıyan afiş, pankart, döviz, resim, levha, araç ve gereçler taşıyarak veya bu nitelikte sloganlar söyleyerek veya ses cihazları ile yayınlayarak katılanlar altı aydan üç yıla kadar, hapis
cezası ile cezalandırılırlar” şeklinde değiştirilmiştir. Buna göre bir toplantı ve gösteriye sapanla
katılmanın cezası 2,5 yıldan 4 yıla kadar hapis olarak öngörülmüştür. Kanun sapanın kullanılıp kullanılmamasını aramamıştır.
Terör örgütünün; cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya
övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propagandasını yapan kişi,
bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır... Aşağıdaki fiil ve davranışlar da bu
fıkra hükümlerine göre cezalandırılır (Terörle Mücadele Kanunu md. 7/2).
Terör örgütünün propagandasına dönüştürülen toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde, kimliklerini gizlemek amacıyla yüzünü tamamen veya kısmen kapatanlar üç yıldan beş yıla
kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu suçu işleyenlerin cebir ve şiddete başvurmaları
ya da her türlü silah, molotof ve benzeri patlayıcı, yakıcı ya da yaralayıcı maddeler bulundurmaları veya kullanmaları hâlinde verilecek cezanın alt sınırı dört yıldan az olamaz
(Terörle Mücadele Kanunu md. 7/4).
Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişi, ayrıca örgüte üye olmak suçundan da cezalandırılır. Örgüte üye olmak suçundan dolayı verilecek ceza yarısına kadar
indirilebilir.)Bu fıkra hükmü sadece silahlı örgütler hakkında uygulanır.(7) Örgüt içindeki
hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi,
örgüt üyesi olarak cezalandırılır. Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi, örgüt üyesi olarak cezalandırılır. Örgüt
üyeliğinden dolayı verilecek ceza, yapılan yardımın niteliğine göre üçte birine kadar indirilebilir (5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu md. 220/6-7).
E- Mevzuat ve Uygulamaya İlişkin Değerlendirmeler
Kamu Denetçisi Mehmet Elkatmış’ın Ankara Üniversitesi’nde meydana gelen bir polis müdahalesi üzerine Kamu Başdenetçiliği’ne yapılan bir başvuru üzerine hazırladığı ve Kamu Başdenetçisi tarafından onaylanmayan karar taslağında “Kanun, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkını tanıyan ve güvence altına alan düzenlemelerden
ziyade, bu hakkı sınırlayan hükümlere yer vermektedir. Kanunun özellikle “toplantı ve
gösteri yürüyüşü yer ve güzergâhı”, “toplantı ve gösteri yürüyüşü zamanı”,”bildirim verilmesi”, “yasak yerler” ve “kanuna aykırılık nedenleri” başlıklı maddelerinde kayıtlı hükümler göz önünde bulundurulduğunda; Türkiye’de kanuna uygun bir gösteri yürüyüşü düzenlemenin nerede ise mümkün olamayacağı değerlendirilmektedir”2
tespitinde bulunulmuştur.
Bu durumu bir örnekle anlatmak gerekirse Türkiye’de ani tepki verilmesini gerektiren
olaylara karşı yapılmak istenen toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin tümü kanuna aykırıdır.
Nitekim 10 Ekim’de Ankara Garı önünde meydana gelen ve 109 yurttaşın hayatını kaybettiği terör saldırısını protesto etmek için Batman’da yapılmak istenen barışçıl gösteri
2 http://www.diken.com.tr/kamu-denetcisi-aci-soyler-turkiyede-kanuna-uygun-eylem-neredeyese-imkansiz/
46