Ulusal Azınlıkların Seçim Süreçlerine Katılımını Teşvik Etme ve İzleme üzerine El Kitabı lıkların eşit haklara erişimleri ve onlara karşı ayrımcılığın önlenmesi amacıyla devletler tarafından alınabilecek özel tedbirlere dair geniş bir liste ortaya koymuştur. FCNM altında ülke raporlarına yorum yaparken ACFC, bu el kitabında değerlendirilen dört Lund Tavsiyesinin yorumu ve uygulaması üzerine etkisi olan bir iyi uygulamalar kataloğu hazırlamıştır. Bu iyi uygulamalar diğerlerinin yanında, anayasal hukuk altında ulusal azınlıkların korunması; seçim bölgeleri sınırlarının belirlenmesi; sayısal olarak küçük azınlıkların korunması; düşük seçim barajı ve rezerve koltukların sağlanması; vatandaşlığa erişimi sağlama ve vatandaş olmayanların haklarının korunması; parlamentolarda ve hükümetlerin icra birimlerinde komitelerin veya özel kurumların kurulması ve seçilmiş birimlerde gerçek etkiyle sonuçlanacak temsille ilişkilidir31. 2008’de ACFC Etkin Katılım Hakkında Yorumu kabul etti. Amacı, Danışma Komitesi’nin 1999 ve 2007 yılları arasında kabul ettiği ülkelere özgü kararlarına dayanarak, ulusal azınlık mensubu bireylerin etkin katılımlarıyla ilgili 15. Maddede belirtildiği gibi FCNM’de yer alan hükümlerin Danışma Kurulu tarafından nasıl yorumlanacağını ortaya koymaktır. Etkin Katılım Hakkında Yorum devlet otoriteleri ve karar vericiler, kamu yetkilileri, azınlık topluluklarını temsil edenleri de içeren sivil toplum örgütleri, akademisyenler ve azınlıkların korunmasına dâhil olan diğer tüm paydaşlar için kullanışlı bir araçtır32. 2012 yılında ACFC, diğer başlıklar yanında dil hakları ve kamusal işlere etkin katılımla da ilgilenen Ulusal Azınlıklara Mensup Kişilerin Dil Hakları Hakkında Yorumu (Azınlık Dilleri Hakkında Yorum) kabul etti33. Rehber ilkeler ve tematik tavsiyelerin bir diğer önemli kaynağı, Hukuk Aracılığıyla Demokrasi İçin Avrupa Komisyonudur (Venedik Komisyonu).Venedik Komisyonu ulusal azınlıkların seçimlere katılımıyla ilgili bir dizi genel ve tematik rapor ve ülkelerde azınlık katılımına ilişkin bireysel raporlar yayınlamıştır34. Bu raporlar Avrupa’da ortak bir seçim geleneğini yansıtmakta, iyi uygulamaların kullanışlı listelerini sağlamakta ve mümkün olan iyileştirmeler için alanları belirlemektedir. Seçim meseleleri üzerine en önemli belgelerinden biri olan Seçim Meselelerinde İyi Uygulamalar Kılavuzu: Rehber İlkeler ve Açıklama Raporu (Seçim Meselelerinde İyi Uygulamalar Kılavuzu) ile Venedik Komisyonu, ulusal azınlıklarla ilgili seçim pratiklerine özel bir önem göstermiştir. Kılavuzun belirttiği üzere: • Ulusal azınlıkları temsil eden Taraflara izin verilmeli; • Ulusal azınlıklara ayrılmış koltukların olmasını garanti altına alacakveya ulusal azınlıkları temsil eden partiler için normal koltuk dağılımı ölçütlerine istisnaların (örneğin yetersayı gerekliliğinden muafiyet) prensipte eşit seçime karşı gelmediğini ortaya koyacak özel kurallar var olmalıve; Adaylar ya da seçmenler ulusal bir azınlık mensubu olduklarını açıklamaya zorunlu kılınmamalıdır35. • 31 ACFC websitesindeki ülke raporları, ACFC görüşleri ve Bakanlar Komitesi kararlarına bakınız: http://www. coe.int/t/dghl/monitoring/minorities/3_FCNMdocs/Table_en.asp. 32 Yukarıda geçen not 6’ya bakınız. 33 Bakınız ACFC, Dil Hakları Üzerine Yorum, 24 Mayıs 2012’de Kabul edildi, ACFC/44DOC(2012)001 rev. 34 Bakınız Venedik Komisyonu, Seçim Kanunu ve Ulusal Azınlıklar, CDL-INF (2000)004, 25 Ocak 2000; Avrupa Ülkelerinde Ulusal Azınlıkların Karar Verme Süreçlerine Katılımları için Pozitif Ayrımcılık ve Seçim Kuralları Raporu, Çalışma No. 307/2004, Belge CDL-AD (2005)009, 15 Mart 2005; Vatandaş Olmayanlar ve Azınlık Hakları Raporu, Çalışma No. 294/2004, Belge CDL-AD (2007)001, 18 Ocak 2007; ve Ulusal Azınlık Mensubu Kişilerin Çifte Oy Kullanması Raporu, Çalışma No. 387/2006, Belge CDL-AD (2008)013, 16 Haziran 2008. Tüm bu raporlara Venedik Komisyonu’nun websitesinden erişilebilir: <http://www.venice.coe.int/webforms/events/> 35 Venedik Komisyonu, Seçim Meselelerinde İyi Uygulamalar Kılavuzu, Görüş no. 190/2002, Belge CDL AD (2002)023, 23 Mayıs 2003, nokta 2.4 ve Açıklama Raporu’nun ilgili bölümü. 16