II. Ulusal Azınlıkların Seçim Süreçlerine Katılımına İlişkin Temel Medeni ve Siyasi Haklar yerel seçimlerde oy kullanma ve aday olma olanağını tanımaya teşvik edilmektedir38. ACFC vatandaşlığa kabul süreçlerinin daha erişilebilir olması için tedbirler alınmasını önermiştir39. Oy kullanma hakkına ilişkin, ulusal azınlık mensuplarının oy kullanma haklarını sınırlandırabilecek ikamet şartları gibi başka koşullar da olabilir. Bu şartlar prensipte kabul görse de, makul olmalı ve azınlıkların özel durumlarını hesaba katmalıdır40. 2. Seçilme Hakkı Kopenhag Belgesi’nin 7.5 numaralı paragrafında AGİT taraf Devletleri “vatandaşların siyasi veya kamu görevlerine, bireysel olarak veya siyasi partiler ya da örgütlerin temsilcisi olarak aday olma haklarına ayrımcılık yapmaksızın saygı göstermeyi” taahhüt ettiler. Seçilme hakkı anayasal olarak güvence altına alınmalıdır. Bu hak üzerindeki genel kısıtlamalar, ulusal azınlıkların kamu veya politik görevlere seçilmekten mantıksızca ve orantısız şekilde alıkonmalarını önleyecek şekilde dikkatle yorumlanmalı ve uygulanmalıdır41. Bazı ülkelerde, devlet ve/veya hükümet başkanları için devlet dilinde yetkinlik koşulu aranmaktadır. Böyle bir durumda yasalar dil yetkinliğinin şeffaf şekilde değerlendirilmesi için açık, asgari, objektif ve mantıklı kriterleri sağlamalıdır42. İlgili ülkedeki resmi dil veya dillerin öğrenilmesi ihtiyacına rağmen43, parlamento seçimleri ve yerel seçimlerde aday adayı kayıtları için dil şartları aranması ulusal azınlıkların katılımını olumsuz şekilde etkileyebileceği için FCNM’nin 15. Maddesi ile uyumsuzluğu meselesini gündeme getirmiştir44. Adayların ulusal ya da yerel yürütme organlarında yer almak için aday olmaktan yalnızca dile dayanarak dışlanmaları MSHUS Madde 25’in de potansiyel olarak ihlali anlamına gelebilir. Benzeri şartların uygulamasının uluslararası standartların ihlali olarak kabul edildiği örnekler olmuştur45. Ulusal azınlık adaylarının kamu görevlerine seçimlerini destekleyecek özel tedbirler alınmalıdır. Örneğin, deneyimler göstermiştir ki ulusal azınlık partilerinden adayların kayıtları için gereken destekçi imzalarının sayısının düşürülmesi etkili bir özel önlem olabilir. Bu önlem, nispi temsil sistemlerinde ulusal bir barajın geçilmesi şar38 Etkin Katılım Üzerine Yorum, paragraf 101; Venedik Komisyonu, Vatandaş Olmayanlar ve Azınlık Hakları Hakkında Rapor, Çalışma No. 294/2004, Belge CDL-AD(2007)001, 18 Ocak 2007. Ayrıca bakınız: AGİT Parlamento Meclisi, AGİT Parlamento Meclisi Edinburg Bildirgesi, Temmuz 2004, erişmek için: www.escepa.org/meetings/annual-sessions/2004-edinburgh-annual-session; Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yetkililer Kongresi, “Latviya’da yerel demokrasi: vatandaş olmayanların kamusal ve siyasal hayata yerel düzeyde katılımları”, Tavsiye 257(2008), erişmek için: https://wcd.coe.int/com.instranet.InstraServlet?command=com. instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=1613800&SecMode=1&DocId=1328420&Usage=2 ; ve AGİT Ulusal Azınlıklar Yüksek Komiserliği’nin AGİT Daimi Konseyi’ne Bildirisi, 26 Haziran 2008, http://www.osce.org/hcnm/32569?download=true. 39 Bakınız, 15 Şubat 2006 tarihinde Bakanlar Komitesi tarafından Kabul edilen Estonya’nın FCNM’yi uygulaması üzerine Karar ResCMN(2006)1 40 Genel Yorum 25, parag.11 41 Bakınız, AİHM’in Sejdic ve Finci v. Bosna-Hersek davasındaki kararı (Nos. 27996/06 ve 34836/06) 22 Aralık 2009. Seçilme hakkına sadece “Anayasa’da belirlenen grupların”sahip olacağına dair anayasal kısıtlamaların ayrımcılık olduğuna karar verilmiştir. 42 Bakınız, Etkin Katılım Üzerine ACFC Yorumu, paragraf 102, ve Dil Hakları Üzerine Yorumu, paragraf 92. 43 Bakınız, Kopenhag Belgesi, paragraf 34; FCNM, Madde 14.3. 44 Bakınız, Etkin Katılım üzerine ACFC Yorumu, paragraf 102 ve Dil Hakları Üzerine Yorum, paragraf 92. 45 Bakınız, BM İnsan Hakları Komitesi, Ignatane v. Letonya (No. 884/1999), 25 Temmuz 2001, dil şartlarına bağlanarak seçilme hakkının sınırlanması MSHUS 25. Madde’nin bir ihlali olarak kabul edilmiştir çünkü objektif kriterlere dayanmamakta ve usulen objektif şekilde uygulanmamaktadır. Ayrıca bakınız, Podkolzina v. Latviya (No. 46726/99) davasında 9 Nisan 2002 tarihli AİHM kararı. 19