BAĞIMSIZ SEÇİM İZLEME PLATFORMU 10 AĞUSTOS 2014 CUMHURBAŞKANI SEÇİMİ GÖZLEM RAPORU hurbaşkanının tarafsızlık niteliğinin bir sonucu olan bu hüküm uyarınca siyasi parti üyeliği, milletvekilliği ve başbakanlık, milletvekilliği sıfatına bağlı olduğu için seçilenin başbakanlık sıfatının da sona ermesi gerekmektedir. 10 Ağustos seçim sonuçları YSK Başkanı tarafından 11 Ağustos günü sözlü olarak kamuoyuna açıklanmış, 15 Ağustos günü ise seçim tutanağı düzenlenmiş ve aynı gün Resmi Gazete’de yayımlanmak üzere Başbakanlığa gönderilmişse de ilan ancak 28.8.2014 tarihinde yapılmıştır. Bu süreç içerisinde 27 Ağustos 2014 günü Adalet ve Kalkınma Partisi Olağanüstü Kongresi gerçekleştirilmiş ve Cumhurbaşkanı Seçimi’ni kazanan R.Tayyip Erdoğan da Genel Başkan sıfatıyla bu kongreye katılmıştır. Bu noktadaki temel tartışma Anayasanın 101. maddesinde yer alan “seçilen” ifadesinin ne anlama geldiğine ilişkindir. R. Tayyip Erdoğan’ın istifa etmesinin gerekmediğini savunan görüş, seçilme şartının göreve başlama ile olacağını savunmakla birlikte 102. maddede yer alan “Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur” hükmü ile Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun 20. maddesi ile 21. maddesinde seçilme ile göreve başlamanın ayrı fıkralarda düzenlenmesinden de anlaşılacağı gibi, sıfatın kazanılması ile göreve başlama birbirinden farklı durumlardır.11 101. madde göreve başlama değil seçilmeden bahsettiği için, seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle birlikte artık tarafsız bir statüsü olan cumhurbaşkanının siyasi parti ve meclisle ilişkisinin kesilmesi gerekirdi.12 Her ne kadar bu gerekçeyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na Siyasi Partiler Kanunu’na aykırılık iddiasıyla başvurulmuşsa da, savcılık 18.08.2014 tarih-722 sayılı işlemiyle Erdoğan’ın, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinin sona erip-ermeyeceği konusunda karar verme görev ve yetkisinin TBMM’ye ait olduğuna karar vermiş ve aynı kararda “Cumhurbaşkanlığı sıfatını 28 Ağustos 2014 tarihinde kazanacak olan Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı R. T. Erdoğan’ın siyasi faaliyette bulunmasına ve siyasi parti üyeliğinin devam etmesinde herhangi bir yasal engel bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle” başvurunun reddine karar vermiştir.13 Konuyla ilgili bir de bireysel başvuru yapılmışsa da Anayasa Mahkemesi CHP ve Atilla Kart’ın mağdur sıfatı olmadığı gerekçesiyle kişi yönünden yetkisizlik nedeniyle ret kararı vermiştir.14 Yurtdışında Yaşayan Seçmenlerin Oy Kullanması Cumhurbaşkanı seçiminde yurtdışında yaşayan seçmenlerin oy kullanması bakımından 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun uygulanacaktır. Yurtdışındaki seçmenlere ilişkin hükümlerde 2012 yılındaki önemli değişikliklerin ardından yapılan ilk seçim bu olduğundan, kuralların uygulanması bakımından da Cumhurbaşkanı Seçimi ilk uygulama olmuştur. Yurtdışında yaşayan seçmenlerin oy kullanmasının sağlanması önemli bir gelişmedir ancak seçmen bulunan tüm ülkelerde sandık kurulması ve oyların yerinde kullanıldığı gün sayılarak tutanak altına alınması, otomatik randevu sistemi yerine seçmenin kimliği ile müracaatında oy kullanmasının sağlanması gerekmektedir. 11 Türkiye’de benzer bir tartışma milletvekilliği bakımından da yapılmıştır ve mecliste yemin etme göreve başlama koşulu iken, seçilme koşulu mazbatanın hazırlanması ile gerçekleşmektedir. YSK ve Anayasa Mahkemesi’nin de görüşü bu yönde olmuştur. 12 Türkiye’de benzer bir tartışma 31 Ekim 1989’da Başbakan olan Turgut Özal’ın cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından dönemin Cumhurbaşkanı Kenan Evren’in Danıştay’a konuyla ilgili görüş sormasında yaşanmış ve Danıştay 30 Ekim 1989 tarihli E.1989/161,K.1989/157 no’lu kararında 1972’de Nihat Erim’in istifasına da atıf yaparak bu yönde görüş bildirdiğinden Evren seçimin ertesi günü meclise bir yazı göndererek Özal’ın yerine geçici olarak Ali Bozer’i atamıştır. Karara şu adresten ulaşılabilir: http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/siyaset/108219/Danistay_ictihati__Basbakan_istifasini_Kosk_e_sunmali.html# 13 http://www.cnnturk.com/haber/turkiye/chpli-kart-ak-parti-kongresinin-iptali-icin-basvurdu 14 Başvuru no: 2014/13634, Karar Tarihi: 8.9.2014, RG: 9.9.2014, http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/09/20140909-15.pdf 10