Toplantı ve Gösteri Hakkı İzleme Raporu
6) İzmir Valiliği Halkların Demokratik Partisi (HDP) İzmir İl Örgütü›nün 4 Haziran
2016 tarihinde Gündoğdu Meydanı›nda yapacağı «Demokratik Siyaset Buluşması» mitingini “kamu güvenliği” gerekçesiyle
7) Trabzon Valiliği KESK’in 29.05.2016 da yapmak için başvurduğu Laik eğitim, laik
yaşam ve iş güvencemizden vazgeçmeyeceğiz mitingi “ülkemizde meydana gelen terör
saldırıları ve toplumda oluşan hassasiyet dikkate alındığında provakatif eylem ve olaylar meydana gelebileceği” gerekçesiyle
8) Tunceli Valiliği 18.3.2016 tarihinde yapılacak olan Nevruz Kutlaması16.03.2016
tarihinde, “21 Mart Nevruz kutlamaları öncesi, esnası ve sonrasında terör örgütleri ve
marjinal gruplarca toplumsal şiddet hareketlerine yönelik sansasyonel ve provakatif saldırılar ile kargaşa ortamı çıkarılmaya çalışılabileceği, kutlamalara katılacak milletvekilleri ve siyasi parti temsilcileri başta olmak üzere terör örgütlerinin hedefi
olabilecek kişiler ile diğer vatandaşların can güvenliğinin tehlikeye düşürebileceği,
barışçıl etkinliklerin provoke edilerek terör örgütlerinin propagandasına dönüşebileceği değerlendirilerek, güvenlik tedbirlerinin daha etkin uygulanabilmesi amacıyla
2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu kapsamında yapılacak olan Nevruz
Etkinliklerinin sadece 21 Mart 2016 Pazartesi günü geçekleştirilmesinin uygun olacağı
Valiliğimizce değerlendirilmiştir.” gerekçesi gösterilerek120
9) İstanbul Valiliği 19.6.2016 tarihli Trans Onur yürüyüşü Valiliğin internet sitesinden yapılan açıklamada “Vatandaşlarımızın güvenliği ve kamu düzeni gözetilerek
anılan günlerde bu yönde bir toplantı ve gösteri yürüyüşü tertip edilmesine izin verilmeyecektir” açıklaması yapılarak yasaklanmıştır.
Yukarıdaki örneklerde de görüldüğü üzere toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yasaklama gerekçeleri olarak kamu düzeninin bozulması, huzur ve iç güvenliğin sağlanması ve
bunlara ek olarak terör tehlikesi gösterilmiştir.
AİHM’in bu konudaki içtihatlarına bakılırsa:
AİHM iznin verilmemesi için öne sürülen gerekçelerin ikna edici olması gerektiğinin
altını çizmektedir. Örneğin, bir gösterinin terörist bir saldırının varlığı öne sürülerek dağıtılması başlı başına yeterli değildir. Bu saldırının var olduğunun şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulması gerekmektedir (AİHM, İvanov ve diğerleri/Bulgaristan,
46336/99, 24 Kasım 2005 tarihli karar.)121
Yine soyut kamu düzeninin korunması öne sürülerek gerekçesiz bir şekilde bir barışçıl toplantının yasaklanması, toplanma ve gösteri yapma hakkını ihlal etmektedir. (AİHM,
Makhmudov/Rusya, 35082/04, 26 Temmuz 2007 tarihli karar)122
Özellikle İstanbul Valiliği›nin 26.6.2016 tarihli Lezbiyen Gey Biseksüel Trans İnterseks (LGBTİ) Onur Yürüyüşü ve basın açıklamasını yasaklama gerekçesi olarak gösterdiği
“provokatif eylem ve olayların meydana gelebileceği” gerekçesi ile yasaklama, hakkın
kullanılmasını neredeyse imkansız hale getirmektedir. İfade hürriyeti farklı görüşlerin bu
görüşleri benimsemeyenlere rağmen dile getirilmesini gerektirir. Bu bağlamda AHİM’in Barankevich/Rusyakararı önemli bir karar olarak karşımıza çıkmaktadır. Kararda;
Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakları sadece çoğunluğun kabul ettiği fikirleri kapsamaz, özellikle azınlıkta kalan fikirleri garanti altına almaya yönelmiştir: Söz konusu
olayda, Moskova yakınlarındaki Chekhov şehri Evanjelik kilisesi rahibi, Eylül 2002’de bu
120 Tunceli Valiliği, Nevruz İle İlgili Basın Açıklaması, 16.03.2016, http://www.tunceli.gov.tr/nevruz-ile-ilgili-basin-aciklamasi-16032016
121 Diken, “LGBTİ Onur Yürüyüşü İstanbul’da da Yasak Bahane Kamu Güvenliği”, 17.06.2016, http://www.diken.
com.tr/lgbti-onur-yuruyusu-istanbulda-da-yasak-bahane-kamu-guvenligi/KILINÇ, ÜMİT Barışçıl Toplantı ve
Gösteri Yürüyüşü Yapma Hakkı ve Devletin Yükümlülükler: Barışçıl Gösterilere Orantısız Güç Kullanımının
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne Uygunluğu Sorunu Üzerine, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı :110, ss:
288, Ocak-Şubat 2014, Ankara , 2014
122 Kılınç, Ümit Barışçıl Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Yapma Hakkı ve Devletin Yükümlülükler: Barışçıl Gösterilere Orantısız Güç Kullanımının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne Uygunluğu Sorunu Üzerine, Türkiye
Barolar Birliği Dergisi, Sayı :110, ss: 287, Ocak-Şubat 2014, Ankara, 2014
32