İzleme Bulguları
yüşü yasaklanmış;136 bu yasak ise 5 Haziran’da kaldırılmıştır.137 Benzer bir şekilde Şırnak
Valiliği de 16 Mart tarihinden itibaren ikinci bir emre kadar açık havada yapılacak olan
her türlü etkinliği yasaklamıştır.138 Valiliğin web sitesinden bu yasağın ne zaman sona
erdiğine dair herhangi bir veriye ulaşılamamıştır. Ancak sitede 20 Ekim tarihinde ikinci
bir yasak duyurusu yayınlanmıştır.139
Süresiz yasak kararlarının biri de Silvan Kaymakamlığı tarafından alınan ve ilçe genelinde toplantı ve gösterileri 14 Ağustos 2016 tarihinden itibaren ikinci bir emre kadar
yasaklandığı karardır.
Yasak kararlar��nda, toplantı ve gösteri yürüyüşü yasaklarının sürelerine baktığımızda 3 gün süreli yasakların 11 kez, 30 günlük yasakların ise 7 kez alındığı görülmektedir.
Yasak kararlarında “ikinci bir emre kadar” olarak ifade edilen süresiz yasakların sayısı
9’dur. Diyarbakır Valiliği tarafından 15 Ağustos tarihinde Sur ilçesinde ilan edilen “açık
alanlarda stant açma, çadır kurma, basın açıklamaları yapma, oturma eylemi, miting,
her türlü toplantı ve gösteri yürüyüşleri ikinci bir emre kadar” geçerli olan yasaklama
kararı 18 Ağustos’ta yapılan basın duyurusuyla 17 Ağustos’tan itibaren geçerli olmak
üzere il genelini kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi
Eş Başkanları G. Kışanak ve F. Anlı’nın gözaltına alınmasını protesto etmek amacıyla 26
Ekim’de yapılmak istenen protesto gösterisi için valilik tarafından yapılan açıklamada
OHAL kapsamında 15 Ağustos’ta alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü yasağının halen geçerli olduğu ve eylem çağrılarının yasa dışı olduğu ifade edilmiştir. Diyarbakır Valiliği’nin
aldığı bu yasak kararı halen devam etmektedir.
Valilik ve kaymakamlıklar tarafından alınan yasak kararlarında; Anayasa’nın toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin hangi durumlarda sınırlandırılabileceğini düzenleyen 34.
Maddesinde yer alan “milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel
sağlığın ve genel ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması” hükmünü
içeren 2. bendi yanında; 2911 sayılı TGYK, OHK, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu (İİK) ve
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu (PVSK) da yasal dayanak olarak kullanılmıştır. 2 yasak kararı için yapılan açıklamada ise yasal dayanaklarına yer verilmemiştir.
2935 sayılı OHK’nın şiddete karşı alınabilecek tedbirler başlıklı 11. maddenin toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkını düzenleyen (m)140 bendine 33, 5442 sayılı İl İdaresi
Kanunu’nun valinin hukuki durumu, görev ve yetkilerini belirleyen ikinci bölüm 11.
Maddeye 27, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Kanununun toplantının ertelenmesi veya yasaklanmasını düzenleyen ve valiye toplantıyı erteleme ya da yasaklama yetkisi tanıyan 17. maddesine141 referans veren yasaklama kararlarının sayısı ise 29’tur. 2
yasak kararında ise herhangi bir hukuki dayanak sunulmamıştır. Bunlardan biri Kilis
Valiliği’nin 7 Aralık Üniversitesine öğrenci kayıtlarını gerekçe göstererek üniversite ve
yurtlar çevresinde her türlü etkinliği yasakladığı kararıdır.142 Herhangi bir hukuki refe136 Zete.com, “ Hakkar’de dokunulmazlık Eylemlerine Engel: Valilik Bütün Gösteriler Yasakladı”, 25.05.2016, https://zete.com/hakkaride-dokunulmazlik-eylemlerine-engel-valilik-butun-gosterileri-yasakladi/.
137 Habertürk, “ Hakkari’de Toplantı ve Yürüyüş Yasağı Kaldırıldı”, 05.06.2016, http://www.haberturk.com/gundem/haber/1249458-hakkaride-gosteri-ve-yuruyus-yasagi-kaldirildi.
138 Milliyet, “ Şırnak Valiliği Nevruz Etkinliklerini Yasakladı”, 17.03.2016, http://www.milliyet.com.tr/sirnak-valiligi-nevruz-etkinliklerini-sirnak-yerelhaber-1269226/
139 Şırnak Valiliği, Basın Duyurusu, 20.10.2016, http://www.sirnak.gov.tr/basin-duyurusu-20102016
140 “Madde 11 – Bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince olağanüstü hal ilanında;
genel güvenlik, asayiş ve kamu düzenini korumak, şiddet olaylarının yaygınlaşmasını önlemek amacıyla 9 uncu
maddede öngörülen tedbirlere ek olarak aşağıdaki tedbirler de alınabilir: m) Kapalı ve açık yerlerde yapılacak
toplantı ve gösteri yürüyüşlerini yasaklamak, ertelemek, izne bağlamak veya toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin
yapılacağı yer ve zamanı tayin, tespit ve tahsis etmek, izne bağladığı her türlü toplantıyı izletmek, gözetim
altında tutmak veya gerekiyorsa dağıtmak”
141 2911 sayılı Kanun “madde 17 -(Değişik:26/3/2002 - 4748/6 md.) Bölge valisi, vali veya kaymakam, millî güvenlik,
kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlığın ve genel ahlâkın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla belirli bir toplantıyı bir ayı aşmamak üzere erteleyebilir veya suç işleneceğine dair
açık ve yakın tehlike mevcut olması hâlinde yasaklayabilir.”
142 Bkz. Kilis Valiliği, Basın Duyurusu, http://www.kilis.gov.tr/basin-duyurusu5.
39