kabul edilmemesi durumunda yetkili bir mahkemeye itirazda bulunabilmelidir.261
124. Kadınların yetersiz temsil edildiği durumlarda Devletler kadınlara yönelik kotalar, hedefli işe alım, finansal destek, sosyal yardım, kadın adaylara eğitim verilmesi ve kadınlara ek güvenlik sağlanması gibi geçici özel tedbirler getirerek kadınların katılımını seçim mevzuatı aracılığıyla artıracak önalıcı tedbirler almalıdır (bkz. III. Bölüm).262 Vesayet
altındaki veya başka sebeplerle hukuki ehliyeti olmayan kişiler ile ilgili olarak Engelli
Kişilerin Hakları Komitesi, oy kullanma hakkından yararlanılmasında olduğu gibi, seçilme hakları da dahil olmak üzere “bir kişinin karar verme kabiliyetinin engelli kişilerin
siyasi haklarını kullanmaktan herhangi bir şekilde mahrum bırakılmaları için bir gerekçe
olamayacağını” hatırlatmıştır.263 Yaş kısıtlaması konusunda ise, seçilme veya belli makamlara atanma yaşının oy kullanma hakkından yararlanmak için geçerli yaş sınırından
yüksek olması makul görülebilir olsa da,264 bazı Devletler gençlerin siyasi katılımını teşvik etmek adına asgari oy kullanma yaşı ve asgari adaylık yaşını eşitlemeye başlamıştır.
265
Ayrıca seçim yasaları ve prosedürleri eşit bir rekabet alanı sağlamalı ve muhalefet
partileri de dahil olmak üzere tüm siyasi aktörlere eşit davranmalıdır.266
F. Oy kullanma faaliyetleri
125. Bir ülkenin oy kullanma faaliyetlerini yürütme yöntemi ve şeffaflık derecesi, halkın sürece ve sonuçlara olan güvenini artırmanın yanında, ilgili insan haklarından faydalanmayı garanti altına almada da büyük önem taşır. Oy kullanma faaliyetleri, süreci hileli
düzenlemelerden korumalı, “oy sandıklarının güvenliği garanti altına alınmalıdır”.267 Seçim süreçlerinin dijitalleştirilmesi ve özellikle oy kullanırken ve oylar sayılırken elektronik
araçların kullanıldığı elektronik oy kullanma hakkında belirli endişeler dile getirilmiştir.
Oy kullanma faaliyetlerinde kullanılan dijital teknolojiler, katılımı artırma, düzensizlikleri
azaltma ve kamusal güveni güçlendirme olanağına sahipken, seçim süreçlerine yeni
teknolojilerin eklenmesi karmaşık bir iştir. Bu yeni teknoloji kullanımıyla çözülecek sorunun açıkça tanımlanmasına olanak sağlayacak ve yeni teknolojinin teknik, finansal
261. Kişisel ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi, Md. 2 (3) (a).
262. CCPR/C/BEN/CO/2, para. 10–11; CEDAW/C/AUT/CO/9, para. 26–27; CEDAW/C/CIV/CO/4, para. 33–34; ve CEDAW/C/COL/CO/9, para. 30 (a). Ayrıca bkz. A/HRC/23/50, para. 96–97; ve Kamu işlerine katılma hakkının etkili bir
şekilde uygulanmasına ilişkin Devletlere yönelik Rehber, para. 31.
263. Engelli Kişilerin Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 1 (2014), para. 48; ve Bujdosó vd. - Macaristan, para. 9.4
(oy kullanma hakkından mahrum bırakılma).
264. İnsan Hakları Komitesi, genel yorum No. 25 (1996), para. 4.
265. Kamu işlerine katılma hakkının etkili bir şekilde uygulanmasına ilişkin Devletlere yönelik Rehber, para. 40.
Ayrıca bkz. A/HRC/34/46, para. 39.
266. CCPR/C/RWA/CO/3, para. 21; A/HRC/20/27/Add.2, para. 90 (d) (Kampanya yürütmek için devlet kaynaklarına
eşit erişim); ve A/HRC/21/63, para. 62 (eşit şartlar oluşturmayı garanti altına almak ve 71 (hükümet kaynaklarının
kullanımı ).
267. İnsan Hakları Komitesi, genel yorum No. 25 (1996), para. 20.
58