ULUSLARARASI ENGELLİ HAKLARI KONFERANSI - ENGELLİLERİN ADALETE ERİŞİMİ
sayılı İş Kanunu ile iş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi
inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılması yasaklanmaktadır. Bu kanunlara paralel olarak Engelliler Hakkında Kanun’da
da eğitim ve istihdama ilişkin hükümlerinde de ayrımcılık yasağının altı
çizilmektedir.
Bu düzenlemelerin yanı sıra EHİS’in onaylanmış olması ve Anayasa’nın 90. maddesi ayrımcılık mevzuatının geliştirilmesi açısından özellikle “engelliliğe dayalı ayrımcılık” ve “makul düzenleme” tanımlarının
Türk mevzuatında doğrudan uygulanmasını sağlamak adına önemli bir
çerçeve sunuyor olmakla birlikte, ayrımcılıkla mücadelede ve eşitliğin
sağlanmasında temel kanunu 6701 Sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu oluşturmaktadır.
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu
6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu ile, insan
onurunu temel alarak insan haklarının korunması ve geliştirilmesi, kişilerin eşit muamele görme hakkının güvence altına alınması, hukuken
tanınmış hak ve hürriyetlerden yararlanmada ayrımcılığın önlenmesi
ile bu ilkeler doğrultusunda faaliyet göstermek, işkence ve kötü muameleyle etkin mücadele etmek ve bu konuda ulusal önleme mekanizması
görevini yerine getirmek üzere önemli bir kurumsal adım atılmıştır. Kanunla ortaya koyulan yarı yargısal işlev, ayrımcılıkla mücadele ve eşitlik
alanında gelişime açık önemli bir vizyon belirlemiştir.
Bu vizyon içerisinde, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uygun
bir yaklaşımla engelli, “fiziksel, zihinsel, ruhsal ve duyusal yetilerinde
çeşitli düzeyde kayıplarından dolayı topluma diğer bireyler ile birlikte
eşit şartlarda tam ve etkin katılımını kısıtlayan tutum ve çevre şartlarından etkilenen birey” şeklinde tanımlanmıştır. Makul düzenleme ise
“engellilerin hak ve özgürlüklerini tam ve diğer bireylerle eşit şekilde
kullanmasını veya bunlardan yararlanmasını sağlamak üzere belirli bir
durumda ihtiyaç duyulan, mali imkânlar nispetinde, ölçülü, gerekli ve
uygun değişiklik ve tedbirler” olarak açıklanmıştır.
Genel olarak ele alacak olursak, kanunun “Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı” başlığını taşıyan 3. maddesi şu ilkeleri içerir:
70