ULUSLARARASI ENGELLİ HAKLARI KONFERANSI - ENGELLİLERİN ADALETE ERİŞİMİ tılım benzeri neredeyse tüm göstergeler yıkıcı sonuçlar vermektedir. Bu kişiler bağımsız olmamalarından ötürü, tam vatandaş olarak sınıflandırılamazlar ve bu sebeple genellikle adaletsizlik mağdurlarıdır. Toplum adaletsizliği genellikle empati ve merhametle telafi etmeye çalışır.7 Dağıtıcı Adalet Kavramı Bir normun adil olabilmesi için, ona uyacak herkes prensipte normun değerlendirilmesine etkin katılmalı ve normu zorlama olmadan kabul etmelidir. Sosyal bir durumun adil olabilmesi için, ilgili durum herkesin ihtiyaçlarını karşılamasına ve özgürlüklerini kullanmasına olanak vermelidir; dolayısıyla adalet herkesin ihtiyaçlarını dile getirebilmesini gerektirir.8 Iris Marion Young’a göre, hâkim adalet kavramları adaleti maddi değerlerin dağılımı olarak anlar ve dağılım özelliklerini belirleyen kurumsal bağlamı göz ardı eder.9 Dağıtıcı adaletin temel bileşenleri, eşitlik ilkesi (“Herkes eşit şekilde hak eder”), liyakat ilkesi (“Herkes liyakata göre”) ve ihtiyaç ilkesi (“Herkese ihtiyaçlarına göre”) olarak sıralanabilir [8:62]. Eşitlik ilkesine göre, herkes eşit pay aldığında dağılım meşrudur (başlangıçtaki kaynakların ya da sonuçların eşit olması). Düzeltici adaletin temel taşı olan katı eşitlik, kanun önünde katı eşitliği gerektirir; ancak düzeltici adalet eşit dağılımı denediğinde problem ortaya çıkar. Böyle bir dağılımda, temel bir engelliliği olan kişi göz ardı edilip, tembel ödüllendirilip, yetenekli ve çalışkanın cesareti kırılabilir. Katı eşitlik niyeti iyi bile olsa, engelli kişiler adaletsizliğin mağduru olabilir. Eşitlikçiliğin bir değişkeni kaynakların eşitliğini savunsa da, engelli kişiler başlangıçtan itibaren daha az kaynağa sahip olduklarından aynı başlangıç pozisyonunda değildirler; diğer taraftan, zenginliğin eşitliği onlara çok şey verebilir ve engelliler bundan gerçek bir fayda sağlayabilir.10 Engelli biri, engelli olmayan ya da tam olarak sağlıklı birinden daha yüksek gelire sahip olduğu için daha avantajlı görülmemelidir.11 7 8 9 10 11 24 Marita Brcic Kuljis, “Justice for disabled persons”, 2014 - http://www.cpo.hr/Paper%2069.pdf Iris Marion Young, Justice and the Politics of Difference, Princeton University Press, 1990, s. 34. Kuljis, agm. M.S. Stein, Distributive Justice and Disability, Yale University Press, 2006. Age.