ADALETE ERIŞIMDE ULUSAL ÖNLEME MEKANIZMALARI: YAKLAŞIM VE UYGULAMALAR
Ayrıca kurum tavsiye kararlarına uymayan idareleri kamuoyuyla
paylaşabilir. Yıllık rapor görüşmelerinde TBMM Karma Komisyonu’nda
konu gündeme getirilebilir. Belirlenen kamu kurumlarının Karma Komisyon’a çağrılarak karara neden uymadıklarını, kurumla neden işbirliği yapmadıklarını izah etmeleri beklenmektedir.
Kurumun bir diğer önemli yetkisi de yıllık rapor hazırlamaktır. Kuruluş kanununun 7. ve 22. maddeleri uyarınca kurum her takvim yılı
sonunda, kabul ettiği başvurular, tespit ettiği aksaklıklar, ihlaller, verdiği tavsiye ve diğer kararlar, bu kararlara uyan ve uymayan idareler
vb. hususlarda tespit, öneri ve değerlendirmelerini muhtevi bir rapor
hazırlayarak şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunmaktadır. Söz konusu rapor, Genel Kurul’da görüşülmesinin ardından Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Ayrıca tüm yıllık raporlar KDK web
sitesinde (www.ombudsman.gov.tr) yayınlanmaktadır. Bu da kamuoyu
baskısı oluşturması açısından önemlidir.
Kurum bir de özel rapor hazırlama yetkisine sahiptir. Kuruluş kanununun 7. ve 22. maddeleri uyarınca kurum, yıllık raporu beklemeksizin
gerek gördüğü konularda özel rapor hazırlamaktadır. Kurum tarafından
hazırlanan özel raporlar (Soma maden raporu, adalet sistemine ilişkin
rapor, Türkiye’deki Suriyeliler, mülteci raporu) ve çalıştay raporları (kadına ve çocuğa yönelik şiddet, sporda hak ihlalleri ve denetim) mevcuttur. Bu sayede kurum, İdare’nin işleyişine dair bütüncül ve sektörel
nitelikte müdahalelerde bulunma ve sorunların çözümüne katkı sunma
imkânına sahip olmaktadır.
Bunun yanı sıra kuruluş kanununun 23. maddesine istinaden, gerekli görülen hallerde kurum açıklama yapma yetkisini haizdir. Kurumun faaliyetleri hakkında açıklama yapmak, başdenetçi veya görevlendireceği denetçinin yetki alanındadır.
Kurum uygulama yönetmeliğinin 40. maddesi hükmünce uluslararası işbirliği geliştirmeye de yetkilidir.
İnsan Hakları
Kurum, parlamentoya ve diğer ilgili bütün organlara, bunların talebi
üzerine veya kendi inisiyatifiyle (başvuru üzerine), insan haklarının ge63