Uluslararası Başvuru Mekanizmaları
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM)
Bireysel Başvuru:
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Ek Protokolleri tarafından güvence altına alınan haklardan en az birinin devlet tarafından ihlal edilmesi halinde, AİHM’e bireysel başvuru yapabilirsiniz. AİHM’e gerçek kişiler, tüzel kişiler (dernek ve vakıfların tüzel kişiliklerine yönelik ihlallerden
doğan başvurular) ya da birçok kişiden oluşan gruplar başvuru yapabilir.
Hak ihlalini gerçekleştiren “devlet” veya “ihlal sırasında kamu gücü
kullanmakla yetkili kamu kurumu/görevlisi” olmalıdır. Örneğin; Aile
ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ya da İl Müdürlükleri, Milli Eğitim Bakanlığı ya da Sağlık Bakanlığı gibi.
Başvuru konusu, hem devletin AİHS ile garanti altına alınan hakları
doğrudan ihlal etmesi, hem de hak ihlalini önlemek için yükümlülüklerini yerine getirmemesi olabilir. Yani, devletin hakları korumaya ilişkin
gerekli önlemleri almaması da hak ihlali anlamına gelebilir.
AİHM’e Başvuru İçin Gerekli Şartlar:
•
•
•
Sözleşme ve Ek Protokoller’de güvence altına alınan haklarınızdan
en az birinin ihlal edilmiş olması gereklidir (Bulunduğunuz devletin hangi Ek Protokolleri onayladığı da önemlidir).
Hak ihlalini gerçekleştirenin devlet ve kamu kurumu ya da kamu
görevlileri olması gerekir (kişiler ve ticari işletmeler aleyhine
AİHM’e başvuru yapılamaz).
Başvuranın kimliği belli olmalıdır.
- Mahkeme nezdindeki davalara ait belgelere kamu erişimine açıktır. Eğer isminizin gizli tutulmasını istiyorsanız, başvuru formunu
doldururken bunu belirtmeniz ve bir açıklama sunmanız gerekir.
•
14
Aynı konuda başka bir uluslararası mekanizmaya başvurulmamış
olmalıdır.