BAĞIMSIZ SEÇİM İZLEME PLATFORMU 7 HAZİRAN 2015 MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ GÖZLEM RAPORU Devletin Tarafsızlığı Kamu olanakları ve yetkilerinin seçimlerde partiler/adaylar tarafından kullanımının denetimi demokratik seçimler için gerekli önkoşullardan biridir. 7 Haziran seçimlerinde en çok tartışılan konuların başında Anayasa gereğince tarafsız olması gereken Cumhurbaşkanı tarafından yürütülen çalışmaların açık bir biçimde iktidar partisi adına bir seçim kampanyasına dönüşmüş olmasıdır. Cumhurbaşkanı’nın tarafsızlığı konusunda çeşitli siyasi partiler tarafından YSK’ya başvuru yapılmış, ancak YSK tüm başvuruları reddetmiştir. Cumhurbaşkanı’nın yanı sıra bakanlıklar, valilikler ve diğer kamu kurumlarının uygulamaları da kamunun tarafsızlığı bakımından tartışılmıştır. Seçim sürecinde medya organlarında kamunun tarafsızlığı konusunda çok sayıda haber yer almıştır. Bu haberlerle ilgili olarak platformumuza kamunun tarafsızlığı ile ilgili Adalet, İçişleri ve Ulaştırma bakanlıkları ile Bingöl ve Afyon valilikleri ve İstanbul İl Müftülüğüne yapılan bilgi edinme başvuruları ulaşmıştır.26 Başvurulara verilen cevaplara göre Anayasa’nın 114. maddesi gereğince bağımsız olarak atanan bakanlıklardan sadece Ulaştırma Bakanlığı kendisine bağlı kuruluşlar ve personellerine seçim sürecinde ‘’tarafsızlığa’’ özen gösterilmesi konusunda genelge göndermiş, İçişleri ve Adalet bakanlıkları tarafsızlık konusunda herhangi bir genelge yayımlamamıştır.27 Yine, İstanbul’da bir camiden bir siyasi partiye ait propaganda aracına elektrik kullandırılması haberi ile yapılan bilgi edinme başvurusuna İstanbul İl Müftülüğü’nce verilen cevapta sözkonusu haberin doğru olduğunu, ancak kendilerinin duruma müdahale etmesi neticesinde sona erdiğini kabul etmiştir.28 Tarafsızlıkla ilgili diğer örnek ise, bir kamu kuruluşu olan TRT’ye bağlı televizyon kanalları hakkında YSK tarafından verilen 4 uyarı ve bir yayın durdurma cezasının verilmiş olmasıdır. Cezaların tümü taraflı yayın nedeniyle verilmiştir.29 Adaylık Süreci 7 Haziran Genel Seçimi gerek aday adaylığı gerekse siyasi partilerce aday gösterilenler bakımdan çeşitliliğin görece sağlandığı bir seçim olmuştur. Her seçimde olduğu gibi çok sayıda kadın ve engelli farklı siyasi partilere adaylık başvurusunda bulunmuştur. Önceki seçimlerden farklı olarak etnik ve inanç gruplarına mensup çok sayıda yurttaş da aday adaylığı başvurusu yapmıştır. Ayrıca Cinsiyet kimliği farklı yurttaşlar da aday adaylığı başvurusu yapmıştır. Türkiye tarihinde ilk defa bir Roman, 2 Ezidi yurttaş ve 1 Mıhallemi yurttaş aday oldukları partiler tarafından seçilebilecek yerden aday gösterilmiş ve milletvekili seçilerek meclise girmiştir. Yine 54 yıl sonra 3 Ermeni aday üç farklı partiden milletvekili seçilerek meclise girmiştir. 26 27 28 29 Bknz. EK 1 Bilgi Edinme Başvuruları Bknz. EK 1 Bilgi Edinme Başvuruları Bknz. EK 1 Bilgi Edinme Başvuruları Bknz. EK 2 YSK Medya Kararları 16