değişiklik yapmış olmasına rağmen, İK’nın 5. maddesini işe alım süreçlerini kapsayacak
şekilde değiştirmemesini anlamak mümkün değilidir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (DMK)
Kanunun, “Tarafsızlık ve Devlete Bağlılık” başlıklı 7. maddesinde devlet memurlarının
“görevlerini yerine getirirlerken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve
mezhep gibi ayırım…” yapamayacakları hükmü mevcuttur.
Düzenlemede kamu hizmetlerinde yararlanıcılar açısından ayrımcılığı yasaklamaktadır.
Maddede yine yaş, etnik köken, cinsel yönelim ve engellilik ayrımcılık temelleri arasında
zikredilmemektedir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK)’nun “Ayırımcılık” başlıklı 122. maddesi;
“Kişiler arasında dil, ırk, renk, cinsiyet, özürlülük, siyasi düşünce, felsefi inanç, din,
mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım yaparak;
a) Bir taşınır veya taşınmaz malın satılmasını, devrini veya bir hizmetin icrasını
veya hizmetten yararlanılmasını engelleyen veya kişinin işe alınmasını veya
alınmamasını yukarıda sayılan hallerde birine bağlayan,
b) Besin maddelerini vermeyen veya kamuya arz edilmiş bir hizmeti yapmayı
reddeden,
c) Kişinin olağan bir ekonomik etkinlikte bulunmasını engelleyen,
Kimse hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir.”15
şeklindedir.
TCK’daki bu düzenleme mal ve hizmetlerin erişimin engellenmesi ve ekonomik
faaliyetlerle sınırlıdır. Maddede engellilik, yaş, cinsel yönelim ve etnik köken ayrımcılık
temelleri arasında sayılmamıştır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu (METK)
Ayrımcılık karşıtı düzenlemeler ise kanunun 4. ve 8. maddesinde yapılmıştır.
4. maddede “Eğitim kurumları dil, ırk, cinsiyet ve din ayırımı gözetilmeksizin herkese
açıktır. Eğitimde hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz”
8. maddede ise “Eğitimde kadın, erkek herkese fırsat ve imkan eşitliği sağlanır” hükümleri
mevcuttur.
METK’nun 4. maddesindeki ayrımcılık yasağı düzenlemesinde başka ayrımcılık
temelleriyle beraber (örneğin etnik köken, cinsel yönelim vb.) yanında engellilik de
sayılmamaktadır.
Yine, Anayasa’nın 90 maddesinde
“Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir.
Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine
başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe
konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların
15
http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/Kanunlar.aspx
12