açıldı. İddianamede avukatlar, bir kişinin beyanına dayandırılarak “yasadışı örgüt üyeliği” ile suçlanıyor ve haklarında ağır hapis cezaları isteniyordu.82 Avukatlar ilk tutuklamalardan bir yıl sonra, 10-14 Eylül 2018 tarihleri arasında hâkim karşısına çıkarıldılar. Bakırköy Adliyesi’nde görülen ilk duruşmada, tutuklu 17 avukat, mahkeme heyetinin gözü önünde jandarma tarafından darp edildi, elbiseleri parçalandı ve mahkeme salonu içinde kelepçelendi.83 Mahkeme heyeti, beşinci gün, yargılamanın Silivri Cezaevi bitişiğindeki mahkeme salonunda görülmesine karar verdi. Beş gün süren duruşmalara 300’den fazla avukat katıldı. avukatlarını duruşma salonuna almadı. Karar, durumu protesto eden sanıkların da bulunmadığı salonda açıklandı. Avukatlar toplamda 159 yıldan fazla hapis cezasına çarptırıldı.88 Karar, 2020 yılının Eylül ayında Yargıtay tarafından büyük çoğunlukla onandı ve 5 Ekim 2020 tarihinde dava Anayasa Mahkemesi’ne intikal etti.89 88 Avukatlara verilen hapis cezaları şu şekilde: Barkın Timtik: 18 yıl 9 ay; Özgür Yılmaz: 13 yıl 6 ay; Ebru Timtik: 13 yıl 6 ay; Behiç Aşcı: 12 yıl; Şükriye Erden: 12 yıl; Selçuk Kozağaçlı: 10 yıl 15 ay; Engin Gökoğlu: 10 yıl 6 ay; Aytaç Ünsal: 10 yıl 6 ay; Süleyman Gökten: 10 yıl 6 ay; Aycan Çiçek: 9 yıl; Naciye Demir: 9 yıl; Ezgi Çakır: 7 yıl 12 ay; Yağmur Ereren: 3 yıl 9 ay; Yaprak Türkmen: 3 yıl 9 ay; Didem Baydar Ünsal: 3 yıl 9 ay; Ayşegül Çağatay: 3 yıl 9 ay; Zehra Özdemir: 2 yıl 13 ay; Ahmet Mandacı: 2 yıl 13 ay [Çağdaş Hukukçular Derneği avukatları (Sessiz Kalma): https://www.sessizkalma.org/defender/cagdas-hukukcular-dernegi-avukatlari/]; Türkiye Barolar Birliği’nin açıklaması [Adil Yargılanma Hakkı Noktasında çok Ciddi İhlal Tespitlerimiz Vardır (21.03.2019; Türkiye Barolar Birliği): https://www.barobirlik.org.tr/Haberler/adil-yargilanmahakki-noktasinda-cok-ciddi-ihlal-tespitlerimiz-vardir-80551]; Çeşitli baroların başkanlarının karar sonrası ortak açıklaması [Dün, İstanbul 37. Mahkeme heyeti son gün tüm tutuklu sanıkların tahliyesine karar verdi.84 Karar 14 Eylül 2018’de, saat 22.00 civarında açıklandı. Silivri Cezaevi’nde tutulan 9 avukat, ertesi gün sabaha karşı 6.30’da, Bakırköy Cezaevi’nde tutulan 8 avukat da yine sabaha karşı 4.30’da serbest bırakıldı. Duruşma savcısının tahliye kararına itirazı üzerine, mahkeme heyeti 15 Eylül 2018 Cumartesi akşamı toplandı ve bir önceki gün oybirliğiyle tahliye ettikleri avukatlardan 12’si hakkında yine oy birliğiyle yeniden tutuklama kararı verdi.85 Avukatlardan Aycan Çiçek, Aytaç Ünsal, Engin Gökoğlu ve Behiç Aşcı, tahliyeleri nedeniyle bir kutlama yapılması planlanan İstanbul Barosu’nun sokağında Terörle Mücadele polisleri tarafından gözaltına alındı. Aynı gün Avukat Ahmet Mandacı, Çanakkale’de, ailesinin yanından eve gelen polislerce gözaltına alındı. Avukatlar 16 Eylül 2018 tarihinde çıkarıldıkları mahkeme tarafından bir kez daha tutuklandı.86 Firari sayılan ÇHD Başkanı Selçuk Kozağaçlı da kendi inisiyatifiyle geldiği mahkemede tutuklandı.87 20 Mart 2019 tarihindeki duruşmada heyet, savunma Ağır Ceza Mahkemesi Tarafından, 18 Meslektaşımız Hakkında, 3 Yıl (Ankara Barosu): http://www.ankarabarosu.org.tr/HaberDuyuru.aspx?DUN,_ ISTANBUL_37._AGIR_CEZA_MAHKEMESI_TARAFINDAN,_18_MESLEKTASIMIZ_HAKKINDA,_3_YIL_DOKUZ_AYDAN_18_YIL_DOKUZ_AYA_ KADAR_VARAN_HAPIS_CEZALARI_VERILMIS,_IKI_MESLEKTASIMIZ_HAKKINDAKI_DOSYA_ISE_TEFRIK_EDILMISTIR&=2677 89 Çağdaş Hukukçular Derneği avukatları (Sessiz Kalma): https://www.sessizkalma.org/defender/cagdas-hukukcular-dernegi-avukatlari/ AVUKATLAR DİRENİŞTE Avukatlar bu uygulamalara ve dahil oldukları davalara kolektif protestolarla karşılık verdiler. Bu protestolar, bazen belirli davalara dönük, bazen de artan hak ihlallerine karşı genel bir direniş olarak gerçekleşti. Aşağıdaki bölüm, bunun neticesinde ortaya çıkan hareketleri ele alıyor. Bu protestoların en bilineni “Adalet Nöbeti”, uzun süreli ve tüm ülkeye yayılmış bir hareketin zeminini oluşturdu. ADALET NÖBETİ 82 a.g.y. 83 ÇHD duruşmasında arbede: Avukatlar tekmelendi (10.09.2018; Cumhuriyet): https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/chddurusmasinda-arbede-avukatlar-tekmelendi-1078879 86 a.g.y. 31 Ekim 2016’da Cumhuriyet gazetesine operasyon düzenlendi.90 Takip eden günlerde devam eden operasyon sonucunda, gazetenin 11 yönetici ve çalışanı tutuklandı. Tutuklananlar arasında Cumhuriyet Vakfı İcra Kurulu Başkanı Avukat Akın Atalay, gazetenin avukatı ve aynı zamanda vakıf yönetim ve danışma kurulu üyeleri olan Bülent Utku ve Mustafa Kemal Güngör de vardı. İlerleyen günlerde 87 Süreci daha detaylı okumak için Avukat Tora Pekin’in Express dergisi 2018 Güz sayısında yayımlanan “Akbabanın Üç Günü” 90 Cumhuriyet gazetesine operasyon (31.10.2016, Cumhuriyet): https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/cumhuriyet- başlıklı yazısına bakılabilir. gazetesine-operasyon-623897 84 Çağdaş Hukukçular Derneği avukatları (Sessiz Kalma): https://www.sessizkalma.org/defender/cagdas-hukukcular-dernegiavukatlari/ 85 a.g.y. 40 S AV U N M A S I Z YA R G I ADALET NÖBETİ 41