OHAL ÖNCESİ
Önemli gelişmelerden biri, AKP iktidara
gelmeden çok önce, 1993 yılında avukatlara
karşı yürütülen bir operasyondu. Diyarbakır
merkezli bu operasyonda aralarında Tahir
Elçi’nin de bulunduğu 30’a yakın avukat “terör
örgütleriyle bağlantılı oldukları” gerekçesiyle
gözaltına alındı.23 Avukatlar ağır işkenceye
maruz kaldı. Takiben açılan dava AİHM’e
taşındı ve bu başvuru sonucundaki Tahir
Elçi ve Diğerleri/Türkiye Kararı24 işkenceyle
mücadelede çok önemli bir belge niteliği
kazandı.
Epere volest
quossumquam ex ex
enecestiatur aboratiist
ipsam excernatem
Savunmanın üzerindeki baskı AKP iktidarıyla
laborum sitectur aut
birlikte her yıl giderek daha belirgin hale
dolupta dunt facidest
ene coriasim.
geldi. Yüksek yargı temsilcilerinin ve baro
başkanlarının adli yıl açılışlarında ya da
yüksek mahkemelerin kuruluş yıldönümünde
yaptıkları konuşmalar yürütmeyi oldukça
Her ikisi de Diyarbakır Baro
rahatsız etti. AKP’nin Gülen Cemaati/
Başkanlığı yapmış Sezgin Tanrıkulu
ve Tahir Elçi bir yurtdışı iş gezisinde.
Hareketi ile kurduğu ittifakın 2002 ile 2016
yıllar arası yargıda yarattığı dönüşümden
sonra, yüksek yargı organlarının yürütmeye
yönelik eleştirileri azaldı. Bunun yerine eleştiriler artık savunmadan, yani
bu törenlerde itirazlarını dile getiren barolardan gelmeye başladı. Akabinde
iktidar, Türkiye Barolar Birliği (TBB) temsilcilerini bu tür törenlere davet
etmemeye başladı. Bunun sonucunda karşılıklı suçlamalar birbirini takip etti
ve bu gerilim iktidarın barolara doğrudan müdahale ettiği bir noktaya vardı
(halen önemli bir mesele olmaya devam eden bu durumla ilgili ayrıntılar son
bölümde verilmektedir).
Ancak bu esnada iktidar ile savunma arasındaki gerilimin başka bir boyutu
daha ortaya çıktı. Savunma, yani avukatlar doğrudan ve sistematik olarak tek
tek ya da topluca suçlamalara maruz kalmaya ve hatta tutuklanmaya başlandı.
ERGENEKON DAVALARI25
2008 yılında başlayan Ergenekon soruşturmaları kapsamında gözaltına
alınan ve sorgulananlar arasında avukatlar da vardı; bir avukat da bu süreçte
tutuklandı. Avukatların büroları, avukatların hak ve yükümlülüklerini düzenleyen
25 Ergenekon Davaları: 2008 ile 2019 yılları arasında devam eden bu davalarda, üst düzey ordu mensupları, bir dizi suikast
23 Türkiye’de 90’lardan Bugüne Avukatların Durumu (Hukuk Politik): https://www.hukukpolitik.com.tr/2020/02/20/
ve askeri darbe girişimiyle bağlantılı olarak, bugün çoğu Gülen Cemaati/Hareketi’ne karşı yürütülen operasyonlar sırasında
turkiyede-90lardan-bugune-avukatlarin-durumu/
yurt dışına kaçmış veya mahkum edilmiş savcı ve hâkimlerce yaratılmış delillerle yargılandı. Balyoz ve Ergenekon davalarının
hukukiliği tartışma götürmekle beraber, bu girişimin, mevcut iktidarın da desteğiyle ordunun siyaset üzerindeki baskısını
24 Elçi ve diğerleri/Türkiye, AİHM, 23145/93 ve 25091/94
16
kırdığı söylenebilir.
S AV U N M A S I Z YA R G I
E R G E N E K O N D AVA L A R I
17